Kinderen, blijf maar lekker scoubidouen

De 'giftigheid' van de weekmakers in Scoubidou-touwtjes wordt schromelijk overdreven. In sommige plastics, waarin voedingsmiddelen worden verpakt, zitten meer weekmakers. Je moet de touwtjes alleen niet aan je konijn voeren.

Ouders zijn de laatste dagen weer eens bang gemaakt door het bericht dat Scoubidou-touwtjes giftige stoffen bevatten. Het kamerlid Krista van Velzen van de SP, die er kamervragen over stelde, zei in Trouw zelfs dat ze de touwtjes van de kinderen allemaal in de prullenbak heeft gegooid. Andere ouders houden ze voorlopig even achter slot en grendel, want 'je weet maar nooit'.

Hoewel goed bedoeld, is het toch een beetje zielig. Heb je iets leuks voor op de achterbank, is het slecht voor je gezondheid. Nog zieliger is echter dat de voorzichtigheid buitengewoon overdreven is. Kinderen kunnen rustig met de touwtjes blijven spelen. Ze kunnen ze zelfs in hun mond houden of er limonade mee drinken zonder angst vergiftigd te worden.

De hele hype rond de 'giftige' Scoubidou-touwtjes is terug te voeren op de inmiddels beruchte denkfout dat een stof giftig is. Vijfhonderd jaar geleden stelde Paracelsus echter al vast dat niet de stof giftig is, maar de hoeveelheid die je binnenkrijgt. Dat geldt voor zout, voor vitamines, voor medicijnen én voor de weekmakers in Scoubidou-touwtjes of ander kinderspeelgoed. De vraag is dus niet of er weekmakers in Scoubidou-touwtjes zitten -want dat zitten ze- maar hoeveel. En of dat kwaad kan.

Eerst de hoeveelheid. Volgens Duits onderzoek zouden sommige merken touwtjes meer dan 30 procent weekmakers bevatten. TNO in Nederland komt niet verder dan de helft, 12 procent. Er wordt gesuggereerd dat dat veel is, maar dat is niet zo. Sommige plastics waarin voedingsmiddelen worden verpakt, bevatten wel 50 procent weekmakers. Ook de zakjes waarin en de slangetjes waardoor bloed en intraveneuze voeding wordt getransporteerd bevatten minstens even hoge percentages weekmakers.

Het is bekend dat die weekmakers geleidelijk uit het plastic verdwijnen en -in geval van Scoubidou-touwtjes-in het speeksel worden opgenomen. De hoeveelheid ligt in de orde van enkele tientallen microgrammen per dag, afhankelijk van de intensiteit waarmee gesabbeld wordt. Omdat de weekmakers voor het overgrote deel worden afgebroken in het maagdarmkanaal, komt slechts een klein deel in het bloed waar het verder wordt omgezet en uiteindelijk grotendeels via de urine wordt uitgescheiden.

Volgens berichten in de media kunnen weekmakers onder meer kanker veroorzaken. Dat klopt, maar dan moet je wel een muis of konijn zijn. Dat komt omdat knaagdieren weekmakers op een andere manier afbreken dan apen en mensen. Zelfs bij een dosis van 2,5 gram per dag per kilo lichaamsgewicht -dat is veel meer dan zelfs bij intensief sabbelen vrijkomt- kregen apen nog geen kanker. Het internationaal agentschap voor onderzoek naar kanker (IARC) ziet dan ook geen aanleiding om weekmakers te classificeren als kankerverwekkend bij mensen.

Een ander mogelijk effect van weekmakers is onvruchtbaarheid. Ze zouden onder meer de Sertoli-cellen, die een rol spelen in de spermaproductie, aantasten. Uit onderzoek onder meerdere generaties ratten is gebleken dat pas bij hoeveelheden van enkele tientallen tot 100 milligram per dag een licht effect kan optreden. Bij 750 tot 1000 milligram per kilo lichaamsgewicht is het effect onomstotelijk. Wederom echter geldt dat mensen geen knaagdieren zijn. Bij apen zijn zelfs bij toediening van grammen weekmakers geen effecten gevonden op de kwaliteit van de Sertoli-cellen en daarmee op de vruchtbaarheid.

Al met al is er dus weinig aanleiding om het spelen met Scoubidou-touwtjes te verbieden of zelfs maar te beperken. De giftigheid van de weekmakers is zo gering dat je ze, bij wijze van spreken, op je brood kunt smeren. Zelfs al eet je een paar touwtjes per dag dan nog is het onwaarschijnlijk dat dat effect heeft op je gezondheid. Het enige dat je niet moet doen, is je konijn ermee voeren, want dat kan er niet tegen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden