Kinderboekencentrum rekent erop in de Waag in Amsterdam te komen

Als alles goed gaat, is het touwtrekken rondom de Amsterdamse Waag volgende week eindelijk afgelopen.

ANDREA BOSMAN

Het initiatief om een kinderboekencentrum in te richten, werd najaar 1992 door de stichting gelanceerd, vanwege het vrijkomen van de Waag als eventuele vestigingsplaats.

“De plannen voor zo'n centrum bestonden al geruime tijd. In 1989 gaf Kees Fens, een van de bestuursleden, al een eerste aanzet door in zijn column in De Volkskrant te pleiten voor een dergelijk centrum. En de Waag is daar werkelijk een unieke plaats voor. Het is net een sprookjeskasteel voor kinderen, een burcht, een soort Bommelstein eigenlijk, met wenteltrapjes en een grote koepel. Zo'n gebouw kennen we verder eigenlijk niet in Nederland.”

Vanaf het begin konden de initiatiefnemers rekenen op de sympathie van het college van B. en W. Het kinderboekencentrum werd alom geprezen als een 'leuk idee', maar de financiele onderbouwing van het geheel riep nogal wat twijfels op. In het plan van eisen van de raadscommissie voor de nieuwe bestemming van de Waag werd als duidelijke voorwaarde gesteld dat de exploitatie van de Waag aan de gemeente Amsterdam geen geld mocht kosten. Voor minstens vijf jaar moesten de kosten (1,7 miljoen) gedekt zijn.

De gemeenteraad stelde het definitieve besluit over de bestemming van het pand eind juni uit. Een van de grootste kanshebbers, het Reclamemuseum, met een keurig sluitende begroting, trok zich onlangs terug uit de race, murw geworden door de besluiteloosheid van het Amsterdamse gemeentebestuur. Twee kandidaten zijn overgebleven: de Stichting popmuziek Nederland, en het Kinderboekencentrum.

Annie Schmidt

Annie M. G. Schmidt, meestal niet te porren voor een comite van aanbeveling, wierp zich in de strijd voor de financiering en er werd een grote inzamelingsactie begonnen om 500 000 gulden bij elkaar te krijgen voor een garantiefonds. Eerder was afgesproken dat de financien op 23 juni rond moesten zijn, anders zou het Reclamemuseum de beschikking over de Waag krijgen. Daar leek het aanvankelijk ook op, maar wethouder Genet was al door de knieen voor de kinderboeken en gaf het kinderboekencentrum extra tijd.

“Het ziet ernaar uit dat we het nu echt rond hebben. We hebben fondsen geworven bij uitgeverijen, en ook in eigen kring gezocht naar geinteresseerden die voor duizend gulden garant wilden staan. We hebben een bijdrage van WVC voor het opstellen van een bedrijfsplan, en drie jaar subsidie voor personeelskosten. De bankgarantie en de huurgarantie zijn binnen, en het Amsterdams Monumentenfonds, dat meerdere historische panden in de stad beheert, zal als hoofdhuurder optreden.”

Het kinderboekencentrum wordt geen bibliotheek. “We willen geen magazijn met boeken, maar een documentatiecentrum voor kinderen en volwassenen”, vertel Heimerik, in het dagelijks leven docente kinder- en jeugdliteratuur aan de voormalige Frederik Mulleracademie. “Voor kinderen willen we bijvoorbeeld in wisselende exposities aandacht besteden aan de wordingsgeschiedenis van het boek, hoe doet een auteur dat, hoe gaat dat met illustreren, wat is een uitgever en wat kost dat allemaal? Er kunnen tentoonstellingen komen over boekenillustraties. We stellen ons voor dat kinderen met schoolreisjes naar het museum komen, dat auteurs lezingen komen houden, dat er theateractiviteiten komen, er kan van alles gebeuren.”

Het museum gaat ook onderdak bieden aan een nieuw op te richten kindertijdschrift, Mic Mac. Het zal een 'Europees' tijdschrift worden, met verhalen uit verschillende Europese landen, dat waarschijnlijk ook in andere landen zal uitkomen. Ook de Literaire salon en het Amsterdamse kinderkookcafe hebben interesse getoond in een plek in de Waag. Beneden komen een cafe, waarover men in onderhandeling is met diverse brouwers, en zal zich een Italiaanse ijssalon uit de buurt vestigen. De grote koepelzaal kan gebruikt worden voor symposia, boekpresentaties, lezingen. “Door al deze activiteiten komt er ook weer geld binnen, zegt Heimerik. “We streven ernaar binnen drie jaar financieel onafhankelijk te zijn.”

De Waag moet ook informatiecentrum worden voor studenten, waar onderzoek gedaan kan worden naar alles dat met kinderen en lezen te maken heeft, ook pedagogische onderwerpen zoals leesmoeilijkheden, de verhouding kind en media.''

De stichting Kinder- en jeugdliteratuur, die samenwerkt met de Amsterdamse universiteitsbibliotheek, de openbare bibliotheek, Het Letterkundig museum en het Nederlands Bibliotheek en lektuurcentrum, vindt het belangrijk een plek te hebben van waaruit het lezen gestimuleerd kan worden.

Heimerik: “Uit onderzoekscijfers blijkt dat nog maar 7 procent van de Nederlandse jeugd spontaan een boek leest, en dat is toch erg weinig.

Tien jaar geleden was dat nog zo'n 15 procent. Kinderen moeten in de allereerste plaats in staat zijn te kunnen communiceren in deze maatschappij. Daarnaast stimuleert lezen de verbeelding en de creativiteit veel meer dan televisie kijken. Als kinderen in de klas gevraagd wordt een verhaal te vertellen, dan lukt ze dat bijna niet meer.''

Als de Waag woensdag aan het Kinderboekenmuseum wordt toegewezen, kan de stichting verder gaan met het uitwerken van de plannen. “Het is jammer dat de zaak zo naar de financiele kant is getrokken. Dan verdwijnt het ideaal een beetje. De bewoners van de Nieuwmarktbuurt waren juist erg enthousiast over het museum, daarvan hebben we veel brieven gekregen.”

Een mogelijke openingsdatum kan Heimerik nog niet geven. “De ingangsdatum van de huur was aanvankelijk 1 september, maar dat is nu verschoven naar januari 1994. Jammer, want dan hadden we kunnen beginnen met een mooie tentoonstelling in december, over Sinterklaas in Amsterdam, door hemzelf geopend.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden