Kinderarts Asperger 'werkte actief samen' met de nazi's

Hans AspergerBeeld TRBEELD

Een opzienbarende onthulling over de arts Hans Asperger leidt tot discussie over het Syndroom van Asperger, dat naar hem is vernoemd.

De Oostenrijkse kinderarts en psychiater ‘werkte actief samen’ met de nazi’s, meldt een wetenschappelijk artikel dat vandaag verscheen. Volgens het stuk verwees Asperger mentaal gehandicapte kinderen naar de beruchte kliniek Am Spiegelgrund in Wenen, waar zo’n 800 patiëntjes door de nazi’s werden gedood omdat ze ‘niet waard waren om te leven’. Veel slachtoffertje kregen dodelijke injecties of werden vergast.

Asperger was geen lid van de nazipartij NSDAP, maar ‘legitimeerde publiekelijk het beleid van rassenhygiëne’, schrijft de medisch historicus Herwig Czech in het gerenommeerde academische tijdschrift 'Molecular Autism'. Czech deed jarenlang onderzoek in overheidsarchieven en komt tot zijn conclusies op grond van onder meer patiëntendossiers en persoonlijke documenten van Asperger, die stukken ondertekende met ‘Heil Hitler’. “Asperger slaagde erin zich aan te passen aan de nazi’s en werd voor zijn bevestigingen van loyaliteit beloond met carrièremogelijkheden”, constateert Czech.

Gestapo

Asperger overleed in 1980 op 74-jarige leeftijd. Hij was na de Tweede Wereldoorlog nog decennialang actief als arts en academicus en werd hoofd van de afdeling kindergeneeskunde van de Universiteit van Wenen. De Oostenrijker stelde zelf altijd dat hij zich juist verzette tegen de nazi’. De Gestapo, de gevreesde geheime politie, zou hem hebben gezocht omdat hij weigerde gehandicapte kinderen over te dragen.

Er was al jaren discussie over die versie van de geschiedenis. En volgens een commentaar in Molecular Autism maakt het onderzoek van Czech nu korte metten met Aspergers verklaringen. Academici van de Universiteit van Cambridge schrijven in hun commentaar dat Asperger zichzelf ‘gewillig een radertje liet maken in de nazi-moordmachine.’

Gematigde autismestoornis

Het Syndroom van Asperger is een gematigde vorm van autisme, die wordt gekenmerkt door beperkte sociale interactie en een beperkt repertoirte aan belangstellingen en activiteiten. Anders dan bij klassiek autisme is er geen vertraagde taalontwikkeling op jeugdige leeftijd. Ook is er een gemiddelde tot hoge intelligentie en een normale neiging tot het maken van contact.

De onthullingen over het oorlogsverleden van Asperger roepen de vraag op of zijn naam nog wel hoort te worden gebruikt voor de gematigde autismestoornis. Maar medisch historicus Herwig Czech schrijft dat er geen aanwijzingen zijn dat Aspergers onderzoek naar het syndroom is besmet. En deskundigen waarschuwen dat patiënten en hun naasten zich er niet al te druk over moeten maken. “Mensen bij wie het aspergersyndroom is vastgesteld, moeten zich natuurlijk op geen enkele manier besmet voelen door deze nare geschiedenis”, aldus de Britse expert Carol Povey gisteren.

Lees ook: 'Martijn: kroniek van een Asperger 1970-2014'
Na de dood van Martijn Steenbergen vonden zijn ouders schetsboeken in zijn boekenkast. De tekeningen, nu verzameld in een boek, geven een bijzonder kijkje in de wereld van iemand met Asperger.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden