kinderachtig dat Amsterdam ons geen cruiseschepen gunt

ROTTERDAM - Directeur Francisca Ravestein van Cruise Rotterdam heeft staan 'dansen', bekent ze, toen ze hoorde dat het cruiseschip Mercury naar Rotterdam zou varen om de opening van de nieuwe cruiseterminal op te luisteren. Lange tijd zag het ernaar uit dat de terminal bij gebrek aan een schip voor de kade in stilte in gebruik moest worden genomen.

HENNY DE LANGE

De afgang van een openingsfeest zonder schip is Ravestein bespaard gebleven. Dat er geen passagiers aan boord van de Mercury waren, kan haar niet deren. “Het gaat toch om het pláátje, dat je een groot cruiseschip de haven van Rotterdam ziet binnenvaren?”

De Mercury deed Rotterdam gisteren aan tijdens een proefvaart. Het op de Duitse Meyer-werf gebouwde schip, één van de grootste passagiersschepen ter wereld, moet nog worden overgedragen aan eigenaar Celebrity Cruises. De in het Amerikaanse Miami zetelende rederij wil de Mercury dit najaar gaan inzetten in het Caribisch gebied.

Dankzij de Mercury kon burgemeester Peper toch de loopbrug van de nieuwe terminal aan een schip koppelen. In recordtempo heeft Rotterdam de cruiseterminal kunnen realiseren, doordat de basis voor zo'n voorziening al aanwezig was.

De cruiseterminal is ondergebracht in de voormalige aankomst- en vertrekhal van de Holland Amerika Lijn aan de Wilhelminakade. Op deze plaats onderhield de HAL tientallen jaren een passagiersdienst van Rotterdam naar New York. Toen door de opmars van het vliegtuig de transatlantische lijnen verdwenen, liep de bedrijvigheid op de Wilhelminapier sterk terug. Na het vertrek van de HAL naar Amerika raakte het gebied in verval en verschenen steeds minder passagiersschepen in Rotterdam.

“Een paar jaar geleden beseften we hoe dom we zijn geweest om dit onderdeel van de haven te laten versloffen”, vertelt Ravestein. De plannen om Rotterdam weer aantrekkelijk te maken voor grote passagiersschepen kwamen in een stroomversnelling door de ontwikkeling van het zuidelijk stadsdeel, de Kop van Zuid. Ravestein: “Plotseling kregen we visioenen van statige cruiseschepen aan de voet van de nieuwe Erasmusbrug.”

Amsterdam, dé cruisehaven van Nederland, reageerde venijnig. Hoe haalde Rotterdam het in zijn hoofd om de hoofdstad cruiseschepen af te snoepen?

Prompt zette Amsterdam vaart achter het sluimerende plan voor een nieuwe passagiersterminal aan de Oostelijke Handelskade. Nu nog worden de 60 000 toeristen van de honderd cruiseschepen die Amsterdam gemiddeld jaarlijks aandoen, opgevangen in een oude kleine hal in een naargeestig deel van de stad. Het is de bedoeling dat Amsterdam nog voor het jaar 2 000 de nieuwe terminal in gebruik neemt.

Ravestein: “Ik vind het zo kinderachtig dat Amsterdam ons geen cruiseschepen gunt. Wij doen er toch ook niet moeilijk over dat er containerschepen naar Amsterdam varen.”

Het gekissebis vloeit volgens Ravestein voort uit het 'misverstand' dat Rotterdam Amsterdam als cruisestad uit de markt wil drukken. “Dat is onzin. We zijn deze activiteit niet begonnen om de Rotterdamse haven nog groter te maken, we doen dit in de eerste plaats voor de stád. Voor de haven zal de passagiersvaart altijd peanuts blijven. Deze investering is bedoeld om het toeristisch imago van Rotterdam op te vijzelen.”

De tijd is er ook rijp voor, zegt Ravestein, omdat de cruisemarkt sterk groeit en volop in beweging is. Nu maken jaarlijks zo'n acht miljoen mensen een zeecruise, van wie 85 procent afkomstig is uit de Verenigde Staten. Rond het jaar 2000 zullen dat er tien miljoen zijn.

Rederijen zijn op zoek naar nieuwe producten en bestemmingen voor meer doelgroepen. Vooral het noordwesten van Europa, Rusland en de Baltische staten zijn een groeimarkt. Daar liggen voor Rotterdam goede kansen, benadrukte ook burgemeester Peper gisteren in zijn openingsspeech.

Waar Amsterdam 65 miljoen uittrekt voor een nieuwe ligplaats voor cruiseschepen, had Rotterdam 'slechts' 16 miljoen gulden nodig om het verwaarloosde gebouw van de HAL (tegenwoordig onderdeel van het Amerikaanse Carnival Cruises) met zijn zes karakteristieke boogconstructies om te bouwen tot een modern terminalgebouw. Rotterdam waagt zich niet aan prognoses over het aantal te verwachten cruiseschepen.

Het zullen er de eerste jaren veel te weinig zijn om de terminal rendabel te laten draaien. Voor volgend jaar staat de komst van twee schepen vast. In juni komt de 'Rotterdam' van de HAL, in augustus de 'Deutschland'. Met een aantal rederijen voert Ravestein nog besprekingen.

Toch is de investering volgens Ravestein geen weggegooid geld. “Voor dit oude gebouw moest Rotterdam toch een bestemming vinden, omdat het een monument is. We hebben het gezocht in een combinatie van functies.”

Het gebouw zal het grootste deel van het jaar in gebruik zijn voor vergaderingen, beurzen, congressen en feesten. Verder zijn er een café en restaurant in gevestigd. Ravestein is voorlopig ook maar een halve week in dienst van Cruise Rotterdam. De resterende tijd is ze actief als gemeenteraadslid voor D66 in Rotterdam.

Gemakkelijk is het niet om rederijen te bewegen Rotterdam in hun vaarschema op te nemen, geeft ze toe. “De nautische mensen zijn meteen enthousiast, omdat ze ongehinderd door sluizen zo vanaf zee Rotterdam kunnen binnenvaren.”

“Maar onder de marketingmensen, vooral de Amerikanen, moet ik nog veel zendingswerk verrichten. De meesten denken dat hier niets te doen is. Maar toch, als ze de plaatjes zien van de fantastische locatie waar de passagiers aan land komen, zie je de interesse groeien.”

Perspectief biedt de beslissing van de HAL om haar vlaggenschip 'Rotterdam' volgend jaar naar Rotterdam te laten varen als onderdeel van een tocht langs Europese hoofdsteden en de Baltische staten. “Cruiserederijen houden elkaar ontzettend in de gaten. Als de tour van de HAL een succes wordt, zullen gegarandeerd meer rederijen Rotterdam in hun vaarschema opnemen.”

Wat het overwegend Amerikaanse cruisepubliek ook zou kunnen aanspreken in Rotterdam, is dat velen hier min of meer hun roots hebben. Op de kade vanwaar een miljoen landverhuizers uit Europa ooit de oversteek maakte naar Amerika, kunnen hun nazaten nu weer voet aan Europese wal zetten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden