Kind van idealistisch Ibiza

interview| Het Spaanse eiland Ibiza trekt van oudsher alternatieve kostgangers. Esther J. Ending schreef een roman over de plek waar ze haar jeugd doorbracht.

Waarom juist Ibiza ooit is uitverkoren weet niemand, maar zeker is dat het Spaanse eiland sinds begin jaren zestig van de vorige eeuw een sterke aantrekkingskracht heeft op mensen met, hoe zeg je dat, een avontuurlijke levensbeschouwing. Het eiland ontving vliegtuigen vol hippies en andere avonturiers uit alle windstreken met een hang naar vrijheid, een anti-autoritair opvoedideaal en een enorme zin in feest, drugs en drank. 'Een eigen eiland', de zojuist verschenen roman van Esther J. Ending, speelt zich af op het Ibiza van 1987. Het verhaal draait om hoofdpersoon Marianne, die het als late puber maar moet zien te rooien, met haar zogenaamd idealistische moeder en haar vader, die in de gevangenis zit. En dan is ze nog verliefd op een agent van de gehate Guardia Civil ook.

Ending (1972) gidst de lezer geloofwaardig het spannende eiland rond. Ook weer niet zó gek: ze is zelf een kind van Ibiza, groeide er op tot ze jongvolwassen was. Inmiddels woont ze al weer twintig jaar in Nederland, maar nog altijd wuiven de olijfbomen van het eiland verlokkelijk: kom terug. "En wie weet doe ik dat ook wel."

Wat zou destijds de aantrekkingskracht zijn geweest van Ibiza op mensen zoals uw ouders?

"Ik heb me dat heel vaak afgevraagd en ik denk dat het te maken heeft met uitersten. Ibiza is een eiland van extremen en dat trekt. Het extreme uitgaansleven aan de ene kant, natuurlijk, maar ook het ongeschonden plattelandsleven. De natuur daar is zo ontzettend mooi. Ik denk dat die combinatie de aantrekkingskracht vormt. Ook op beroemdheden. Jan Cremer heeft er gezeten, schrijver Janet Frame, de Stones, Pink Floyd, Bob Marley; allemaal hebben zij op hun beurt bijgedragen aan de magie van Ibiza, dat kan niet anders."

Denk je dat die generatie daar ook vond wat ze zocht?

"Nou ja, het is toch wel een idyllische, exotische wereld waar ze in terechtkwamen. Je hebt daar van alles, voor iedereen is wel wat te beleven. Veel mensen zijn er ook gebleven."

Veel mensen trokken er ook weer weg.

"Misschien omdat ze niet tot iets kwamen. Niet tot iets productiefs. Ze zeggen wel eens: Ibiza is een geweldig eiland voor inspiratie, maar geen goed eiland om iets gedaan te krijgen."

Kun je stellen dat de lichting van uw ouders 'een bepaald soort' mens heeft grootgebracht?

"Hoofdpersoon Marianne is een mengeling van Ibiza-meisjes, met een kanteling naar het tragische. Dat tragische heb ik ook in me, maar er huist ook een gewone vrouw in mij. Er huist tegenwoordig net zoveel normaliteit in mij, denk ik, als in de politieagent waar Marianne verliefd op wordt.

"Een bepaald soort mens... ik heb best wat kritiek op de lichting van mijn ouders, maar ze hebben ons ook veel moois meegegeven: geestelijke vrijheid, openheid. Opvallend op Ibiza is hoe jong en oud met elkaar omgaan. Gewoon door elkaar heen. Dat mis ik wel in Nederland, dat losse. Om maar te zwijgen over wat we hier met bejaarden doen. Dat is gewoon wegstoppen. Op Ibiza is een hele fijne gelijkwaardigheid. Die vrije opvoeding die ik kreeg, is voor buitenstaanders meer een thema dan voor mezelf, merk ik. Voor mij was het gewoon zo, dat was nu eenmaal de wereld waarin ik opgroeide. Een andere wereld kende ik niet. Tijdens het schrijven besefte ik dat ik het eilandleven daar ineens bekeek door de ogen van iemand die hier zit. Dat was wel apart. Aan de andere kant woon ik hier inmiddels ook al weer twintig jaar. Maar Ibiza blijft wel trekken. Misschien ga ik wel terug."

Het was niet alleen maar feest, toch?

"Zeker niet. We gingen naar school, veel van onze ouders werkten. Ik merk wel dat schoolvrienden van mij die met hun kinderen op Ibiza wonen, gestructureerder opvoeden dan onze ouders. Ikzelf moet het allemaal nog zien te bewijzen, want mijn dochter is pas tweeënhalf, maar ik ben wel van plan om haar structuur, veiligheid, geborgenheid te geven. De generatie van mijn ouders was wel erg met zichzelf bezig, meer dan de lichting van nu. Voor mij komt mijn dochter op de eerste plaats, dan een hele tijd niets en dan pas de rest. Daar ben ik blij om, dat er nu een andere nummer één is dan ikzelf. Ik ben ook op oudere leeftijd moeder geworden dan mijn moeder, dat scheelt ook. "

Een eigen eiland is min of meer een vervolg op uw debuut 'Na Valentijn' en 'Stille mensen' gaat over de kraakbeweging en de subculturen die daarop af kwamen. Wat maakt idealisme voor u tot zo'n bruikbaar thema?

"Een vervolg op 'Na Valentijn' vind ik dit boek niet, daar zijn ze te verschillend voor, maar misschien is er inderdaad een soort rode lijn . 'Tanend idealisme' noemde een recensent mijn thematiek laatst. Ik geloof dat daar wel iets inzit, al ben je als schrijver nooit zo bezig met een thema. Niet bewust.

"Ja, waarom doe ik dat.. ..Ik denk dat ik het een interessante gedachte vind: streven naar iets moois, een beter bestaan - vaak zonder trouwens uit te spreken wat dat ideaal dan is. De gedachte dat het zo mooi zou kunnen zijn, maar dat het dan toch niet werkt; dat fascineert me. Als in de liefde tussen twee mensen. Het lijkt allemaal zo perfect, het gaat ook een tijd goed maar dan eindigt het in ruzie."

Waarop stranden onze idealen?

"Op het feit dat we mensen zijn. Eigenbelang. Niet in staat om het ideaal boven onszelf te stellen. Niemand kan uiteindelijk afstand doen van dat eigenbelang."

Is schrijven ook een soort ideaal?

"Toen ik begon met schrijven dacht ik dat ik nog wel iets 'voor de wereld' kon betekenen met mijn schrijven. Maar dat heb ik wel losgelaten.

"Als ik schrijf, ben ik God in mijn eigen wereld, heb ik overal de controle over, ben ik helemaal de baas. Dat is wel ideaal. En ik kan me voorstellen dat dit boek voor sommige mensen geruststellend is, vanwege herkenbare dieptepunten of vanwege een denkfout van de hoofdpersoon die aan het licht komt.

"Nou, wacht, misschien toch: dat het oké is om anderen nodig te hebben, misschien dat zo'n boodschap, hoewel bedoeld voor de hoofdpersoon, toch onbewust idealistisch is."

Esther J. Ending: Een eigen eiland. Uitgeverij Lebowski, Amsterdam, euro 19,99

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden