Kiki Bertens heeft haar eeuwige twijfel overwonnen

Kiki Bertens tijdens de wedstrijd tegen Sloane Stephens. Beeld EPA
Kiki Bertens tijdens de wedstrijd tegen Sloane Stephens.Beeld EPA

Kiki Bertens had altijd een haat-liefdeverhouding met haar tenniscarrière. De liefde overwon. Nu staat ze op de WTA Finals, het eindejaarstoernooi voor de beste tennissters van dit seizoen. Vandaag strijdt ze om een plek in de halve finale.

Het lijntje komt net boven haar sok tevoorschijn. Kiki Bertens wil haar tatoeage, die normaal gesproken verscholen zit onder een ondersteunende brace, wel laten zien op deze middag in 2013. Ze schuift haar sok opzij in de kantine van de tennisclub van Berkel en Rodenrijs, de vereniging waar ze opgroeide en waar nog altijd haar thuisbasis is.

De sierlijke lijnen vormen samen een bloem en een hartje. Ze staan symbool voor liefde, vrijheid en gezelligheid. Bertens liet de tekening een jaar eerder op haar voet zetten. Het moet een herinnering zijn dat geluk niet afhankelijk is van prestaties op de tennisbaan. Dat er ook andere dingen in het leven zijn naast gravel, hardcourt en gras, games, sets en breakpoints.

Met een plek in de toptien van de wereld, de indrukwekkende zege van dit jaar op Cincinnati, en haar deelname aan de WTA Finals heeft Bertens in haar carrière al meer succes dan ze had durven dromen. Toch vroeg ze zich in de rollercoaster naar de top vaak af of het tennisleven nog wel zo leuk was.

Altijd pijn

Ze vroeg het zich af toen ze dag in dag uit met pijn op de baan stond. Ze had al jaren last van haar enkel toen ze vijf jaar geleden eindelijk onder het mes ging voor haar chronisch ontstoken pezen. Vooral op gras, met de diepe kniebuigingen en de enorme druk die er op het gewricht kwam, was de pijn ondraaglijk.Is tennis nog leuk, als je door moet spelen terwijl je je eigenlijk zorgen maakt over je gezondheid? In 2015 viel er een enorme last van haar schouders toen artsen na een jaar eindelijk duidelijkheid gaven over een verdachte knobbel op haar schildklier. Geen kanker. Ze had lang met angst rondgelopen.

In tranen vertelde Bertens op Roland Garros in dat jaar hoeveel last ze ervan had gehad. Het waren tranen van blijdschap, van opluchting. Ze was gezond, dat telde. Ze moest het kwijt. Want zo is Kiki Bertens: altijd eerlijk. Een vat vol emoties.Op de baan uitte zich dat, toen ze als 20-jarige voor het eerst naar grandslamtoernooien ging, in gemopper. Dan gilde ze dat ze een stomme trut was, en meer van dat. Een uur na de wedstrijd waren het verdriet en de frustratie vaak nog niet weg. Ze kon haar tranen nooit inhouden. Het deed te veel pijn. Ze nam zichzelf veel kwalijk.

Tennissen kon ze, dat zag iedereen. Al kostte het haar jeugdcoach Martin van den Brugghen in het begin veel moeite om haar de juiste techniek aan te leren. Vanaf haar zestiende trainde zijn pupil af en toe bij de bond, maar Van den Brugghen hield zelf de touwtjes in handen. Hij wilde geen geld verspillen aan het spelen van veel internationale jeugdtoernooien. Zijn kennis komt ‘gewoon van YouTube’, zoals hij het zelf omschrijft. Mentaal is Nadal het voorbeeld. Technisch wordt gekeken naar Federer.

De gevreesde topspin

Bij ATV Berkenrode leerde Bertens haar gevreesde topspin, waardoor tegenstanders vooral op haar favoriete ondergrond gravel voor haar vrezen. Bertens’ ballen stuiteren op gemalen baksteen zo hoog op, dat het raakpunt bij haar tegenstanders op schouderhoogte, soms ver erboven ligt. In een zoektocht om te leren omgaan met de druk en verwachtingen, zocht de 26-jarige Nederlandse naar manieren om de eeuwige storm in haar hoofd tot rust te manen. Bertens sprak met een sportpsycholoog, hield zich bezig met ademhalingstechnieken en zweert bij meditatie en yoga.

Waar ze vroeger nog wel eens een paar dagen niet op haar eten lette, is ze nu topfit. Bertens werd onder handen genomen door conditietrainer Errol Esajas, die haar alternatieve trainingen gaf in de vorm van boksen en voetballen. Ze is nu sneller dan de mannen die bij hem trainen.

Onder coach Raemon Sluiter, die in 2015 bij het begeleidingsteam kwam, maakte Bertens de stap naar de absolute wereldtop. Hij zegt de juiste dingen op het juiste moment. Bij de ‘schijtlollige ex-tennisser’, zoals Sluiter zich op Twitter noemt, voelt Bertens zich op haar gemak. Als hij op haar inpraat, weet ze wat ze moet doen als ze het zelf kwijt dreigt te raken. Met Sluiter en haar fysiotherapeut en vriend Remko de Rijke, die op toernooien ook haar sparringpartner is, vormt team-Bertens een hechte drie-eenheid.

Gevecht in haar hoofd

Toch wisten Sluiter en Bertens niet of ze na een matig 2017 nog verder moesten gaan. Bertens had eind vorig seizoen weinig plezier in haar sport.Het dieptepunt werd bereikt toen de twee een jaar geleden ’s nachts in Breda, voor het appartement van Bertens, op straat tegen elkaar stonden te schreeuwen. Ze kwamen net terug van een trip toen Sluiter vroeg wanneer ze weer zouden trainen. Bertens antwoord ‘We zien wel’, schoot haar coach in het verkeerde keelgat.

Ze had het dubbelspel van de WTA Finals nog op het programma staan, maar zat volledig met zichzelf in de knoop. De druk, de verwachtingen, dat eeuwige gevecht in haar hoofd. Bertens werd er moedeloos van. Ze vroeg zich af of ze nog wel door wilde gaan. Om erachter te komen of ze het nog wilde, en hoe dan, schreef ze haar gevoelens op in een schriftje. Bertens had aan twee pagina’s genoeg. Ze hield van tennis. Maar het moest anders. Meer ontspanning en plezier. Mét Sluiter, ondanks alle twijfels die er inmiddels bij de buitenwereld waren ontstaan bij hun samenwerking.

null Beeld EPA
Beeld EPA

Dit jaar is Sluiter geen ambulancebroeder meer, die met spoed reanimatie moet toepassen als het hoofd van zijn pupil overloopt van frustratie. Hij noemt zichzelf nu een hulplijn. Bertens doet meer dingen zelf. Ze nam de regie over haar eigen geluk terug in handen.

Galajurk

Tranen waren er ook dit jaar veel, maar dan van blijdschap. Bertens speelde bevrijd, niet langer in de greep van de spoken in haar hoofd. Samen huilden ze toen ze in Madrid grote namen als Wozniacki, Sjarapova en Garcia van de baan sloeg, en daarna een waanzinnige finale speelde tegen Kvitova, die ze nipt verloor.

Tranen waren er weer in Cincinnati, waar Bertens met de eindoverwinning de beste prestatie uit haar carrière neerzette. Er werd veel gelachen, ook deze week op de WTA Finals bij de beste speelsters van dit seizoen. De nummer negen van de wereld uit Nederland hoorde erbij, in een galajurk tussen de crème de la crème van het vrouwentennis.

Ze droeg hakken, de tatoeage op haar enkel ontbloot. Het symbool voor liefde, vrijheid en gezelligheid zit er nog steeds. Dat ze het maar nooit vergeet: er is ook meer in het leven dan tennis.Kiki Bertens had altijd een haat-liefde verhouding met haar tenniscarrière. De liefde overwon. Nu staat ze op de WTA-finals, het eindejaarstoernooi voor de beste tennissters van dit seizoen. Vrijdag moet blijken of ze de halve finale haalt.

Lees ook:
Kiki Bertens laat de kans op een tweede stunt liggen

Bertens begon stroef aan haar partij tegen Stephens. Ondanks een goede tweede set verloor ze uiteindelijk toch.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden