Kijken naar een aquarium, luisteren naar het nieuws

Via welk medium je het grote nieuws hoort, dat bepaalt altijd het lot. Gisteren was het voor deze verslaggever de BBC World Service, die een analyse van de Nederlandse verkiezingsstrijd naadloos moest afronden met: ,,En dan horen we nu net dat Pim Fortuyn door het hoofd zou zijn geschoten, meermalen''.

Bas den Hond

Het is de BBC, dus is het waar, verschrikkelijk waar. Na een sprint naar de televisie levert Harmen Siezen in een extra Journaal-uitzending de gevreesde bevestiging; RTL4 is maar enkele minuten later. Een avond lang moeten de media je dan ervan overtuigen dat het is gebeurd en je helpen begrijpen wat het betekent.

Het eerste is nog het gemakkelijkst. De politicus is doodgeschoten op de stoep van de media die zijn populariteit met verbazing omhoog zagen vliegen bij hun eigen kijkers en luisteraars. Door de bosjes kijkt de camera naar de ziekenauto, maar wie echt wil weten hoe dat is, moest er Radio 1 bij hebben. ,,O God, o God, o God'', zegt Peter de Vries van 3FM, die het zag gebeuren nadat Fortuyn op die zender twee uur lang aan het woord was geweest, op de band die hij liet meelopen: ,,Hij ademt nog, we moeten wat doen!'' Op de publieke zenders begint een uurtje later volgens schema Sonja Barend, die het moeilijk heeft. De auteur van een toneelstuk waarin een populistische politicus in coma ligt na een aanslag kan alleen maar beamen dat het bizar is dat zijn fictieve aanslag nu echt is gebeurd. Internetjournalist Francisco van Jole zegt heel verstandig dat conclusies die onmiddellijk na zoiets worden getrokken, later meestal de verkeerde blijken te zijn. VVD-lijsttrekker Dijkstal, telefonisch, vindt de vraag wat voor gevolgen dit allemaal voor Nederland gaat hebben nogal speculatief . Ondertussen brengt de radio fragmenten uit dat laatste interview op 3FM: ,,Ik loop nooit weg, ik ben wel eens boos, maar als ik dan ruzie heb gemaakt, is het klaar. Ik blijf nooit boos.''

Door Hilversum vlucht iemand die dat wel bleef. Hoewel, er zou een arrestatie zijn gedaan, op een benzinestation. Ook dat hoor je het eerst op de radio. En daarna is Radio 1 in Rotterdam, waar een verslaggever een huilende man opvangt die bloemen heeft neergelegd bij Fortuyns huis.

Op de televisie luisteren we naar premier Kok, die een hartstochtelijke oproep doet om kalm te blijven. Waarop zou hij doelen, Job Frieszo? Job duidt het, en daarna zijn er studiogasten: Peper, In 't Veld, Jorritsma, Rottenberg. Belangrijke mensen, die verrassend koel heel verstandige dingen zeggen, maar kijkend grijpt het je opeens naar de keel: er gebeurt van alles, en ik zit naar een aquarium te kijken met fraai gekleurde vissen die zich zorgen maken over het glas. Een claustrofobische plek waar de woorden ,,En terwijl we horen dat er op het Binnenhof een rellerige sfeer is, het is inmiddels ontruimd'', alleen maar de inleiding zijn voor een volgende verstandige vraag.

Het is camera's niet kwalijk te nemen dat ze trager zijn dan losse microfoons. Wel dat ze, eenmaal aangekomen bij het huis van Pim Fortuyn, een veilige afstand bewaren terwijl de microfoon de menigte in gaat. Dat laatste is de enige manier om nieuws te verslaan, al die quasi-kalme studiogasten komen later wel. Zoals Freek de Jonge, die in 'Villa BvD' die moeilijk te vatten kogels van gisteren zo verklaarde: ,,We zijn in Nederland het spel element kwijtgeraakt''.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden