Kijk uit wat je slikt, zegt de KNSB

Schaatsen is een van de sporten waarin het schildkliermedicijnen wordt gebuikt voor betere prestaties.Beeld ANP

Sporters gebruiken zonder noodzaak schildklierpillen. Ze willen beter presteren, maar het is riskant.

Als het aan de Nederlandse Dopingautoriteit lag, stonden schildkliermedicijnen allang op de internationale dopinglijst. De instantie trok jaren geleden al bij wereld-antidopingorganisatie Wada aan de bel over het veelvuldig gebruik van de medicijnen door sporters. Volgens Herman Ram, directeur van de Nederlandse Dopingautoriteit, heeft de Wada toegezegd onderzoek te doen naar de gezondheidsrisico's en de prestatiebevorderende werking van het middel. Wat daar van terecht is gekomen, weet hij niet.

Tv-programma 'Nieuwsuur' en het Noordhollands Dagblad meldden dat er in Nederland sporters zijn die de hormonen gebruiken, terwijl ze geen probleem met hun schildklier hebben. Ze zouden de pillen nemen, omdat dat snel gewichtsverlies oplevert. Sommige sporters denken dat ze er beter van gaan presteren, hoewel dat nooit is aangetoond.

De sporten die worden genoemd zijn schaatsen, wielrennen en triatlon. De schaatsbond KNSB maakt zich ernstige zorgen. De bond stuurde op 10 juli een brief naar schaatsers om ze te waarschuwen voor het gebruik van medicijnen zonder medische noodzaak.

De bond schrijft dat er signalen zijn dat sporters binnen de schaatswereld medicijnen krijgen die 'weliswaar niet op de dopinglijst van de Wada staan, maar waarvan het gebruik zonder medische noodzaak gezondheidsrisico's oplevert.'

Eén van die risico's is hartritmestoornissen. De bond spoort schaatsers aan om een klacht in te dienen tegen artsen die het middel voorschrijven aan atleten die dat eigenlijk niet nodig hebben.

De Nederlandse Dopingautoriteit ziet het medicijn de laatste jaren steeds vaker terugkomen op de formulieren waarop sporters openheid moeten geven over de middelen die ze gebruiken.

Het massale gebruik van een medicijn door sporters zorgt er vaak voor dat de stof op de dopinglijst komt. Dat gebeurde in 2016 bijvoorbeeld met Meldonium, een hartmedicijn dat veelvuldig werd gebruikt door Russische sporters.

Sporters gebruiken zonder noodzaak schildklierpillen. Ze willen beter presteren, maar het is riskant.

Schaatsster Marije Joling: 'Ik wou dat ik die medicijnen niet nodig had'

Marije Joling tijdens de training in het Vikingskipet-stadion voorafgaand aan het WK allround schaatsen. Beeld ANP

Interview: schaatsster Marije Joling waarschuwt medesporters voor het schildkliermedicijn. Er zijn nare bijwerkingen.

Voormalig topschaatsster Marije Joling (30) gebruikt al jaren medicijnen voor haar haperende schildklier. Ze waarschuwt sporters voor het gebruik van de hormonen zonder medische noodzaak. Zweetaanvallen, hartkloppingen, stemmingswisselingen. De bijwerkingen zijn geen pretje, zegt Joling.

Wist jij dat veel schaatsers dat middel gebruiken?

"Het was voor mij geen verrassing, ik weet van een handvol schaatsers die het gebruiken. Ik vond dat een paar jaar geleden al opvallend, maar ik ging er altijd vanuit dat mensen het gebruiken omdat ze er een medische indicatie voor hebben. Ik heb altijd gezegd dat er meer onderzoek moet komen naar het beoefenen van sport als je een afwijkende schildklier hebt.

Ik weet niet wat het effect van de medicijnen is bij mensen met een normaal werkende schildklier. Ik heb er zelf in ieder geval veel baat bij, maar ik heb een probleem. Als mensen misbruik maken van het middel, moet het op de dopinglijst komen. De alarmbellen rinkelen in ieder geval, omdat er blijkbaar zoveel mensen zijn die het gebruiken."

Wanneer kwam je erachter dat jouw schildklier niet goed werkte?

"Ik was altijd al heel moe. Dat hoorde een beetje bij me. Zo gek is dat ook niet als topsporter. Maar op een trainingskamp in Hamar, in 2011, was ik zo moe dat ik bij de trainingen niet meer mee kon doen. Ik had wisselende bloedwaarden, veroorzaakt door een traag werkende schildklier. Het zit in mijn familie. Mijn moeder en broer hebben dat probleem ook. De sportarts heeft mij eerst afgeraden om medicijnen te gebruiken. Het is geen onschuldig middel en je zit er de rest van je leven aan vast. Drie jaar later ben ik er in overleg met een endocrinoloog toch mee begonnen, omdat het niet meer te doen was. Ik had stemmingswisselingen, was vaak moe en chagrijnig. Ik kon niet anders, maar ik had die medicijnen liever niet nodig gehad. De bijwerkingen zijn geen pretje."

Van welke bijwerkingen had je last?

"Het was in het begin heel erg zoeken naar de juiste dosering. Je hele hormoonhuishouding ligt overhoop. Ik begon met 0,025 milligram van het merk Thyrax. Ik heb ook een tijd een ander merk gebruikt, maar daar kreeg ik hartkloppingen van. Dat is echt vervelend. Mijn broer had het nog veel erger. Toen hij aan de medicijnen ging, kreeg hij last van hartkloppingen en zweetaanvallen en hij sliep slecht. Het is echt zoeken naar wat werkt, en welke dosering. Toen Thyrax een tijd slecht verkrijgbaar was, hield mijn sportarts een voorraad achter omdat ik topsporter ben. Ik ben nu ook weer omhoog gegaan in de dosering. Ik slik nu 0,1 milligram. Dat is één tablet per dag op een nuchtere maag."

Lees ook:

Ook het Nederlandse schaatsen kan niet helemaal schoon zijn

Marathonschaatser Thom van Beek weet nog steeds niet waar hij aan toe is. Vijftien maanden geleden werd hij positief bevonden op epo, vrijdag werd hij vrijgesproken. 

Nederland is gewaarschuwd, een nieuwe Noorse ‘ijstijd’ breekt aan

Havard Lorentzen bezorgde Noorwegen op de 500 meter het eerste olympische schaatsgoud in twintig jaar. Hij is het nieuwe uithangbordvan het Noorse schaatsen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden