Kijk naar wat dichtbij is

Levenslessen van Marjoleine de Vos

Uitzicht geldt meestal als aanprijzing: een kamer met uitzicht op zee kost altijd meer dan eentje die uitkijkt op een dode muur; hoe verder het zicht, hoe beter. Dat idee zet Marjoleine de Vos op losse schroeven: zij vraagt zich in haar vierde dichtbundel af of al dat staren in de verte niet te veel afleidt van het leven zelf. Kijken we niet te vaak vooruit? Speelt wat belangrijk is zich niet dichter bij huis af?

Kijk bij je voet, maant hij, waar speenkruid

bloeit, de lucht gespiegeld blauw is in het diep.

Voel warmte op je neus, zie 't vroege blad

van vlier. Je keek te ver. Dat wat je zoekt is hier.

'Uitzicht genoeg' opent met een serie gedichten waarin de natuur menselijke eigenschappen toegedicht krijgt. 'Mensenvragen' over zin, toekomst, later, het al dan niet bestaan van een schepper of God worden geprojecteerd op het eerste groen in de lente of op vogeltjes die vrolijk en onbezorgd zaadjes pikken uit een vetbol: "Maar o mijn meesje, jij leeft op de pof./ (...)/ zo grondeloos opgaan in heden/ en almaar denken nu, nu, nu."

Maar hoe die wens om zonder toekomst of verte te leven, te verenigen met een tijd die niet stilstaat? Want uitzicht is ook een zicht op het einde, leven met de dood. En wat hier en nu geluk oproept, is vaak verbonden met een vroeger, met herinneringen aan een oud huis, een verloren paradijs. Terugkeer naar waar je eens was, is onmogelijk, 'elk paradijs is al voorbij', zo toont de reeks 'Heimwee naar de toekomst'. Bijna vermanend wordt de lezer toegesproken: "Pas op,/ bestemming is een toverwoord, dat achteloos/ vermoordt het ongekende dat je overkomt."

Het is geen wonder dat de bundel, die aanvankelijk dicht bij huis blijft, in de tuin, zich steeds verder uitbreidt in ruimte en tijd. Ook Odysseus komt langs, die Griekse held die na zijn lange omzwervingen terugkeerde naar een land dat niet langer hetzelfde was: "Wie van huis gaat,/ komt niet weerom. De deur valt dicht, je stappen/ sterven in de straat. Je raapt ze niet meer op."

Marjoleine de Vos formuleert haar levenslessen, want zo zou je deze gedichten kunnen noemen, op een toon die het midden houdt tussen enthousiaste verwondering en ietwat gedragen bedachtzaamheid. Er weerklinkt iets van het mystieke van de Groningse dichter C.O. Jellema, en van Rutger Kopland, al is De Vos opgewekter, en zijn haar beelden kleurrijker.

'Uitzicht genoeg' is een aanstekelijke aansporing om te zijn, een oefening in loslaten van denken en bewustzijn. Toch blijven de gedichten ook op afstand - en misschien komt dat wel doordat prozaïsche dagelijkse beslommeringen, die de omarming van hier en nu vaak zo radicaal in de wielen rijden, in deze regels ontbreken.

Marjoleine de Vos: Uitzicht genoeg. Van Oorschot, Amsterdam; 60 blz. euro 14,50

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden