Kiezers twijfelen aan strijdvaardigheid Obama

(Novum/Ap) - Als Barack Obama president wil worden, zal hij de kiezers ervan moeten overtuigen dat hij opgewassen is tegen de verkiezingsstrijd met de Republikeinen en tegen de druk van het presidentschap. Kiezers hebben daar bij Obama meer twijfels over dan bij andere kandidaten.

Dat komt ten dele doordat de 46-jarige Obama de jongste kandidaat is. Bovendien is hij relatief nieuw in de nationale politiek en dus hebben de kiezers hem nog niet op dat niveau zien presteren. Obama kan zich ook niet laten voorstaan op het overwinnen van grote persoonlijke of politieke crises.

John McCain heeft het vaak en graag over zijn krijgsgevangenschap. Hillary Clinton, Obama's grootste rivaal in de strijd om de Democratische kandidatuur, heeft van zich af leren bijten door de kritiek die ze jarenlang van de rechterflank van de Republikeinse Partij kreeg te verduren. Dat soort wapenfeiten mist Obama. De grootste crisis die hij heeft overwonnen is een verloren voorverkiezing om een zetel in het Huis van Afgevaardigden in 2000. In 2003 kwam hij terug: hij werd senator.

In de kring rond Obama wuift men de suggestie dat Obama niet genoeg gewicht in de schaal zou kunnen leggen ver weg. "Barack is een koele kikker die niet snel van zijn stuk te brengen is", zegt Judson Miner, een voormalige partner van het advocatenkantoor van Obama.

Sommigen zeggen dat Obama's leven tot dusverre één grote beproeving is geweest- zijn jeugd als halfzwarte, zonder vader, verhuizingen tussen Hawaii en Indonesië en de langdurige verwijdering van zijn moeder. Die mening delen ze met Warren Bennis, oprichter en voorzitter van het Leadership Institute van de Universiteit van Zuid-Californië. "Alles wat hij in zijn leven heeft meegemaakt in ogenschouw nemend ben ik diep onder de indruk dat hij al zover gekomen is", zei Bennis.

Obama zit net drie jaar in de Senaat. Daarvoor zat hij in het parlement van Illinois en was hij advocaat en docent rechten aan de Universiteit van Chicago. Hij heeft het nog nooit tegen een Republikeinse kandidaat hoeven opnemen. Zover kwam het nooit. De strijd werd beslecht in voorverkiezingen, met een andere Democraat als concurrent.

Clinton weet wèl hoe je campagne voert tegen de Republikeinen. Zij heeft de reputatie dat ze zich staande weet te houden in een vuile campagne, en kan die hardheid als handelsmerk gebruiken. "Ik ben gewend aan hun spervuur. Ze hebben het al zestien jaar op me gemunt maar ik ben er nog - al zijn ze er niet blij mee", zei Clinton in een recent debat. Ook haar echtgenoot Bill Clinton probeerde het verschil duidelijk te maken door te zeggen dat de kandidatuur van Obama een wilde gok zou zijn.

Zo wil het kamp van de Clintons twijfel over Obama's geschiktheid zaaien bij de kiezers. Zal hij niet bezwijken onder de harde aanvallen en de vuile tactieken van de Republikeinen in de presidentsverkiezingen? Zal hij de druk van het presidentschap aankunnen?

Obama probeert alle twijfel weg te nemen. "Ik heb ervaring met de politiek in Chicago, dus ik weet ook hoe je hard en ruw moet spelen", aldus Obama. "Ik heb nooit verwacht dat het een makkie zou worden." Zijn campagneteam zegt nadrukkelijk voorbereid te zijn op een vuile campagne, mochten de Republikeinen daarop aansturen. Het team wijst op de snelle verdediging tegen aantijgingen dat Obama op een koranschool zou hebben gezeten, en de reactie op aanvallen van de Clintons.

Bill Clinton deed Obama's vroege oppositie tegen de Irakoorlog af als een fabeltje. Hillary schilderde hem af als een Reagan-adept en als iemand die zich niet inspant voor het recht op abortus. Ook probeerde het Clinton-kamp Obama's (toegegeven) drugsgebruik in het verleden uit te buiten. Obama ging frontaal in de tegenaanval tegen de voormalige president - hij noemde hem nog net geen leugenaar. Ook tegen Hillary zette hij de aanval in toen hij haar in een debat uitmaakte voor advocaat van de zakenwereld met een Wal-Mart-commissariaat. "We moeten vertrouwen kunnen hebben in uitspraken van leiders. Ze moeten standvastig zijn. Ze moeten eerlijk zijn in hun campagnes", zo trok Obama de eerlijkheid van Clinton in twijfel.

"Hij liet toen duidelijk zien dat niemand zo maar met zijn verdiensten aan de haal kan gaan", zei Valerie Jarrett, een vriendin en campagne-adviseuse. Mensen die Obama kennen zeggen vaak dat twee van zijn eigenschappen buitengewoon geschikt zijn: zijn doorzettingsvermogen en zijn analytisch vermogen.

Obama wordt vaak neergezet als koel, analytisch, iemand die problemen van een afstand bekijkt, om daarna de juiste beslissing te nemen. "Iemand die het zeer goed doet in een crisis. Hij heeft een enorme zelfbeheersing, en verliest zijn hoofd niet", aldus een oud-collega.

Ook vinden Obama's bondgenoten dat hij geen onzekerder factor is dan andere kandidaten. De baan is zo enorm veeleisend dat je van niemand kan zeggen hoe hij - of zij - precies op de druk zal reageren. Bill Brady, die Obama nog kent uit het regionale parlement, is het daar niet helemaal mee eens. Er zijn wel ervaringen die duidelijk maken of iemand geschikt is, bijvoorbeeld leidinggeven aan een militaire eenheid of een stad. Obama heeft die ervaring niet.

"Kan iemand zonder ervaring de hoofdprijs winnen?" vraagt Brady zich af. "Het kàn wel, maar in het besturen kan je veel leren van grote successen én van grote nederlagen. Obama heeft met geen van beide ervaring."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden