Kiezers in Roemenië straffen corruptie af

Demonstranten met een afbeelding van de sociaal-democratische leider Dragnea in gevangenispak. Beeld EPA

Hun leider zit in de gevangenis en de verkiezingen liepen ook al slecht af voor de sociaal-democraten in Roemenië.

Boe-roepende Roemenen en cameraploegen wachtten Liviu Dragnea maandag op bij de Rahova-gevangenis in een buitenwijk van Boekarest. Maar de partijleider van de sociaal-democratische PSD stapte niet uit, de zwarte limousine waarin hij werd vervoerd, verdween achter ijzeren gevangenisdeuren. Daar zal hij een celstraf van drieënhalf jaar moeten uitzitten, zo bepaalde het hooggerechtshof die dag. De rechter achtte machtsmisbruik bewezen; Dragnea heeft twee van zijn partijleden ten onrechte op de loonlijst van een overheidsinstelling gezet.

Het is niet zijn eerste veroordeling. In 2015 werd Dragnea al schuldig bevonden aan verkiezingsfraude, waardoor hij een jaar later geen premier kon worden. Maar achter de schermen oefende de partijleider nog altijd grote invloed uit op de regering van zijn ‘marionet’ Viorica Dancila. Zo stuurde hij aan op het afzwakken van corruptiewetten en op aanpassingen van de rechterlijke macht. Die zouden er volgens critici vooral op zijn gericht om vervolging van partijprominenten te voorkomen.

Brussel tikte Boekarest al eens op de vingers en het Europees parlement waarschuwde eind vorig jaar nog voor het afglijden van de Roemeense rechtsstaat. De Roemenen zelf gaan ondertussen regelmatig massaal de straat op om de politici van de PSD ter verantwoording te roepen voor de corruptie in hun land. Zondag liet deze groep vanuit het stemhokje van zich horen. Bij de Europese verkiezingen strafte zij de sociaal-democraten flink af. De PSD kreeg weliswaar nog een kwart van de stemmen, maar dat percentage was flink lager dan de ruim 45 procent waarop de partij tijdens de parlementsverkiezingen in 2016 nog kon rekenen. 

Stop amnestie

Bovendien spraken de Roemenen zich in een referendum – dat ook zondag werd gehouden – duidelijk uit voor de strijd tegen corruptie. Die volksraadpleging was een idee geweest van Klaus Iohannis, de Roemeense president en aartsrivaal van Dragnea. Hij legde de Roemenen twee vragen voor. Wilt u het verlenen van amnestie voor overtredingen die met corruptie te maken hebben stopzetten? En wilt u een einde maken aan noodwetten die strafmaatregelen veranderen? Het is Iohannis een doorn in het oog dat de PSD nooddecreten gebruikt om controversiële maatregelen door te voeren die de rechterlijke macht steeds meer onder politieke controle dreigt te brengen. 

Dat ruim 80 procent van de stemgerechtigde Roemenen deze beide vragen met ‘ja’ beantwoordde moet een volgende klap in het gezicht van partijleider Dragnea zijn geweest. Vooral omdat de kiesdrempel van 30 procent ruimschoots werd gehaald. Ook al is de volksraadpleging  niet bindend, haar helemaal negeren kan de PSD niet. De partij zal zowel de referendumuitslag als die van de Europese verkiezingen serieus moeten analyseren, gaf ook partijleider Dragnea in een reactie toe. Zijn eigen bijdrage aan dat onderzoek zal vanachter de tralies moeten komen.

Roemeense expats woest na stemdebacle

Lange rijen Roemenen stonden afgelopen zondag voor ambassades en consulaten in steden als Brussel, Londen, Munchen en Den Haag. Volgens het Roemeense ministerie van buitenlandse zaken waren er 441 stembureaus in het buitenland ingericht zodat de honderdduizenden Roemenen die in het buitenland wonen en werken konden stemmen.

Maar al snel bleek dat het niet genoeg was. De Roemeense autoriteiten weigerden de stembureaus langer open te houden. De woede van de expats keerden zich vooral tegen regeringspartij PSD. ‘Wij willen stemmen’ en ‘Dieven, dieven’ werd er soms geroepen.

Hier en daar werd in de rijen ook het vermoeden uitgesproken dat de PSD de stembusgang in het buitenland bewust slecht zou hebben georganiseerd omdat veel Roemeense expats kritisch zijn op hun regering. Maar volgens minister van buitenlandse zaken Teodor Melescanu had de regering niet verwacht dat er zo veel mensen wilden stemmen.

Lees ook: 

Na de nachtclubbrand zit de Roemeense bevolking haar leiders op de huid

De Roemeense bevolking zit haar leiders op de huid. Een fatale brand in een nachtclub in Boekarest ontvlamde grootschalige volksprotesten tegen corruptie. Protestleider Florin Badita leidt rond langs de monumenten van de strijd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden