'Kiezer ziet te weinig terug van sociale koers PvdA'

INTERVIEW Rotterdams raadslid Peter van Heemst neemt na 36 jaar afscheid van de politiek

Een vertrouwensbreuk. Zo verklaart Peter van Heemst de enorme electorale afstraffing van zijn PvdA.

"De partijleiding zegt: we moeten even slikken en doormarcheren. Dan ziet de kiezer in 2016 dat hij zich in 2014 heeft vergist. Maar dat is het niet." Volgens het Rotterdamse raadslid dat afscheid neemt ziet de kiezer te weinig terug van de beloftes van de PvdA voor de landelijke verkiezingen van 2012.

"Hoe herkenbaar is de sociale koers van het kabinet? Op veel terreinen wordt zoveel overhoop gehaald. Mensen vertrouwen niet dat het goedkomt. Ze hebben ontzettende moeite hun huis verkocht te krijgen. Weten niet of het bejaardenhuis van hun schoonvader openblijft. Waar is in Den Haag het Kamerlid dat zich kan verplaatsen in het gezin waar dat allemaal op afkomt?"

Als volksvertegenwoordiger vraag je volgens Van Heemst: wilt u uw stem aan mij toevertrouwen? "Gekozen worden is een eer. En je hebt de opdracht iets goeds met die stem te doen. Dat mis ik in de landelijke opstelling."

De PvdA in Rotterdam dacht heel lang dat ze nooit minder zetels zou halen dan in 2002, toen de partij door Pim Fortuyn op 11 zetels werd gezet. Dit jaar werden het er acht. Dat is volgens Van Heemst grotendeels te wijten aan de landelijke politiek. "Je ziet dat de PvdA in de steden zo'n dertig procent verloor. Toen ik in 2006 als lijsttrekker een grote overwinning in Rotterdam behaalde, hadden we landelijk windkracht acht in de rug. Lijsttrekker Karakus had dit jaar windkracht negen tegen. Met een sterke campagne kan je dan één of twee zetels corrigeren. Ik denk niet dat alles uit deze campagne is gehaald. Karakus' goede eigenschappen werkten in zijn nadeel. Het is een rustige en aardige man. Misschien was hij in de campagne te rustig en aardig. Hij is een goede bestuurder, maar politiek leider zijn is een vak apart. Je kan hem vergelijken met Job Cohen. Die beet zijn tanden stuk op Geert Wilders. Karakus heeft zijn tanden stukgebeten op Joost Eerdmans. Dat is een gewiekst debater: gevat, duidelijk en brutaal. Ik zag in het AD een twistgesprek tussen Eerdmans en Karakus. Het ging voor tweederde over misstanden in deelgemeente Feijenoord. De boodschap had moeten zijn: dat is afgesloten. De verdediging heeft heel veel tijd en energie opgeslorpt, terwijl je in de campagne moet vertellen wat je zelf wilt, wat je hoog zit."

Volgens Van Heemst is het goed als de PvdA nu niet gaat meebesturen in Rotterdam. "In 2018 zal het speelveld bij de verkiezingen heel anders zijn. Tot nu toe was het een tweestrijd tussen Leefbaar Rotterdam en de PvdA. De PvdA is nu een middenpartij, net als D66 en de SP. De PvdA, VVD en het CDA kunnen het alleen nog goed doen als ze herkenbaar zijn als Rotterdamse partij. Een raadslid van een coalitiepartij is het grootste deel van zijn tijd kwijt met meebesturen, niet met de herkenbaarheid van de partij."

Van Heemst zegt dat hij altijd allereerst volksvertegenwoordiger wilde zijn. "Er waren Kamerleden die graag met ambtenaren meedachten, die hun fractienotities ook naar de minister stuurden. Dat is blindemannetje spelen. Een volksvertegenwoordiger moet de minister controleren. Veel mensen denken dat meelopers het het langste volhouden in de politiek. Dat is niet waar. Meelopers voegen niets toe. Adri Duivesteijn is net zo lang politicus als ik. En geen meeloper. Politiek is een ambacht. Ik kan genieten van ambachtelijkheid. Of je nu met liefde een mooi wandmeubel maakt, of hele mooie gehaktballen kan draaien. Je moet de technieken beheersen. Daarnaast moet je als politicus ergens voor staan. Het komt neer op ambachtelijkheid, overtuiging, eigenzinnigheid en loyaliteit.

Van Heemst koestert dingen die hij zichtbaar voor elkaar gekregen heeft. "Als Statenlid lukte het een groot recreatiegebied midden in het dichtstbevolkte deel van Nederland te krijgen, dat ligt er nog. Toen ik Kamerlid was hadden Rotterdammers gigantische drugsoverlast. Met VVD'er en Rotterdammer Benk Korthals hebben we de wet-Victor bedacht, waarmee we eigenaren uit hun panden konden zetten. Vijf jaar later was Spangen een rustige woonwijk."

Daarbij ziet hij zijn inzet voor de komst van burgemeester Aboutaleb als een grote verdienste. "Dat iemand die in zijn jeugd nog waterkruiken sjouwde in Marokko, nu burgemeester is van de grootste stad van Nederland en de mooiste stad ter wereld. Dat is echt een statement voor alle kinderen in Zuid en het Oude Noorden die altijd te horen krijgen dat ze niks kunnen."

CV
Peter van Heemst (1952, Rotterdam) was van 1978 tot 1991 lid van de provinciale staten van Zuid-Holland, waarvan de laatste vier jaar als gedeputeerde. Van 1991 tot 2006 was hij Tweede Kamerlid. In 2006 maakte Van Heemst als lijsttrekker de PvdA de grootste partij van Rotterdam. Tot 2010 was hij fractievoorzitter, tussen 2010 en 2014 raadslid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden