Kiezer onreglementair geholpen

Stembureaus in het Amsterdamse stadsdeel Bos en Lommer hebben zich tijdens de raadsverkiezingen in maart niet aan de regels gehouden,

Leden van stembureaus in het vooral door allochtonen bewoonde Bos en Lommer stonden toe dat mensen die het Nederlands niet genoeg beheersten, werden geholpen door een kennis of familielid. Dat is volgens de Kieswet verboden, tenzij iemand gehandicapt is.

De voorzitters van de stembureaus vertelden de ombudsman dat ze dat soms toch toestonden, omdat ze het belangrijk vonden dat er geen stem verloren zou gaan.

„Veel kiezers kwamen voor het eerst stemmen”, citeert het rapport een stembureauvoorzitter. „Ze waren onbekend met de procedure, kieslijsten, kandidaten en de stemcomputer. Strikte toepassing van de instructies zou ertoe leiden dat kiezers niet zouden stemmen.”

De praktijk om de hand te lichten met de regels, is al eerder ontstaan, werd de ombudsman verteld. Eigenlijk ging het de afgelopen jaren altijd al zo. Alleen viel het dit jaar meer op, omdat Amsterdam voor het eerst met een stemmachine werkte. Een lid van het dagelijks bestuur van het stadsdeel viel het op, en hij vroeg om een onderzoek.

Dat familieleden mochten helpen bij het stemmen, gaven de voorzitters van de stembureaus grif toe. Maar ergere onregelmatigheden wisten ze vaak wel te voorkomen.

Zo vertelde een voorzitter dat hij iemand die aan iedereen zijn diensten aanbood, een paar keer heeft moeten wegsturen. Een ander deed zijn beklag over de geringe voorkennis van de stemgerechtigden, die in de meeste gevallen niet begrepen dat ze twee keer moesten stemmen – voor de deelraad en voor de centrale stad. Volgens hem hadden de leden van het stembureau er handenvol werk aan om de computer en de kandidaten uit te leggen. Zo kwam de controle op de procedure nogal eens in het gedrang.

De Amsterdamse ombudsman Ulco van de Pol oordeelt in zijn rapport, dat gisteren werd gepubliceerd, dat de voorzitters van de stembureau verwijtbaar gehandeld hebben. „Het is niet aan de stembureaus, maar aan de wetgever om de regels van de procedure aan te passen als een grote groep kiezers als gevolg van hun taalbeheersing geen gebruik kan maken van hun stemrecht”, schrijft hij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden