Kiest de machtigste man van Oekraïne eindelijk partij?

null Beeld Photothek via Getty Images
Beeld Photothek via Getty Images

De Oost-Oekraïense stad Marioepol gold de afgelopen tijd als een bolwerk van pro-Russische separatisten. Maar op donderdag losten de barricades ineens op. Heeft de rijkste industrieel van de regio, en van het land, eindelijk partij gekozen?

Seije Slager

Hij heet Rinat Akhmetov, en hij hield zich tot nu toe strategisch op de vlakte. Hij had dan ook het een en ander te verliezen: zakenblad Forbes schatte het vermogen van de Oost-Oekraïense oligarch op ruim elf miljard dollar. In de regio rondom Donetsk zijn honderdduizenden arbeiders van hem afhankelijk.

Iedereen beschouwt hem daardoor als de machtigste man van het land, maar tot nu toe weigerde hij die macht echt te gebruiken. Ook in de laatste dagen van Janoekovitsj gaf hij hooguit multi-interpretabele persverklaringen uit, waarin hij alle partijen opriep om er samen uit te komen, en die samen te vatten waren als 'Ik houd mijn kaarten tegen mijn borst'.

Boze graffiti
Tot woede van veel Oekraïeners, die zich in boze graffiti tot de grootindustrieel richtten. "Wil je geld verdienen? Zorg dan eerst voor vrede!", viel in Kiev te lezen op de gebouwen die tot zijn zakenimperium behoren.

Die boodschap lijkt hij nu begrepen te hebben. Want het waren de staalarbeiders van Akhmetov die de afgelopen dagen in Marioepol, een stad van een half miljoen inwoners, ineens het heft in handen namen. Ongewapend gingen ze met de Oekraïense politie op patrouille, en al snel sloegen de separatisten op de vlucht.

Een dag eerder, op woensdag, had Akhmetov zich al in een toespraak tot den volke gericht, en zich uitgesproken voor Oekraïense eenheid. Zonder dat er overigens een onvertogen woord over de separatisten over zijn lippen kwam.

Waarom nu ineens die ommezwaai? Zijn woordvoerders houden het erop dat hij geïnspireerd wordt door oprechte toewijding aan de Oekraïense eenheid.

Zenuwachtig
Maar waarschijnlijker is, dat Akhmetov zenuwachtig werd, toen de regio Donetsk afgelopen maandag de onafhankelijkheid uitriep. Dat zou zijn economische imperium, dat daar gebaseerd is, in gevaar kunnen brengen. Hij zei het met zoveel woorden in zijn videoboodschap: "Niemand in de wereld zal ons erkennen. Dat betekent dat fabrieken moeten sluiten, het betekent werkeloosheid, het betekent armoede."

In Oekraïne wordt met enig cynisme gereageerd op de draai van Akhmetov. Hij had veel bloedvergieten kunnen voorkomen, als hij eerder in actie was gekomen, zo vinden veel mensen.

Bovendien is het de vraag of hij de situatie niet te ver uit de hand heeft laten lopen. "Er zijn inmiddels te veel wapens op de straat", aldus Sergi Garmasj, de hoofdredacteur van Ostrov, een nieuwssite uit Donetsk. "Die zijn in handen van mensen die gisteren het afvoerputje van de samenleving waren, en nu ineens macht hebben".

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden