Kiescommissie erkent, na bijna twee maanden, nederlaag partij Milosevic

BELGRADO - Bijna twee maanden na het begin van de massale protesten in Belgrado heeft de kiescommissie van de Servische hoofdstad de overwinning van de oppositie alsnog erkend.

Zajedno, de oppositie-coalitie, krijgt 60 zetels in de nieuwe gemeenteraad van Belgrado, de SPS van president Milosevic 23, 17 zetels gaan naar kleinere partijen en tien zetels zijn nog onbeslist. De voorzitter van de kiescommissie Radomir Lazarovic bracht deze cijfers gisteren tijdens een persconferentie zonder een spier te vertrekken. Hij presenteerde de verlate uitslag van de verkiezingen, en dus het feit dat president Milosevic Belgrado kwijt is, als was het de gewoonste zaak van de wereld.

Mocht de SPS nog beroep willen aantekenen, dan kan dat de komende drie dagen, daarna volgt de allerlaatste uitspraak en is de zaak definitief, aldus de voorzitter. Niemand verwacht echter dat de SPS nog in beroep zal gaan.

Zoran Djindjic, de leider van de Democratische Partij - een van de drie partijen binnen Zajedno - noemde de uitspraak van de kiescommissie een nieuwjaarscadeau van Milosevic. “Dit is het gebaar dat hij tegenover ons maakt, nadat hij gisternacht meer dan een half miljoen mensen heeft zien protesteren tegen zijn beleid.”

In de voorafgaande nacht hadden honderdduizenden mensen in het centrum van Belgrado het Servische - orthodoxe - nieuwjaar gevierd met een manifestatie die alle eerdere bijeenkomsten en betogingen in omvang ver overtrof. Vanaf een uur of tien 's avonds trokken dikke drommen studenten, gezinnen en ouderen naar het Plein van de Republiek voor de feestelijke bijeenkomst. Het plein en de aangrenzende straten stonden zo volgepakt dat tientallen mensen flauwvielen of zich moesten laten behandelen voor verwondingen.

In een eerste reactie op de verkiezingsoverwinning van de oppositie in de hoofdstad kon Djindjic een glimlach nauwelijks onderdrukken, maar toch wilde hij het politieke kapitaal dat hij met Zajedno nu in handen heeft niet zomaar weggeven. Hij pleitte er gisteren dan ook voor de druk op de ketel te houden. “Er is geen enkele reden voor euforie”, zei hij, “we nemen geen genoegen met een deel van de overwinning, wij eisen dat de stem van de kiezers recht wordt gedaan en dat alle uitslagen erkend worden in alle 14 steden waar de oppositie gewonnen heeft.”

- Vervolg op pagina 5

Protest Servië gaat door 'Eerste stap in de richting van het gezond verstand' VERVOLG VAN PAGINA 1

Djindjic wees er bovendien op dat de uitspraak van de kiescommissie in Belgrado zo weer kan worden 'overruled' door een rechtbank of door het ministerie van justitie, zoals dat de afgelopen maanden al herhaaldelijk gebeurd is. “Milosevic kennende kan het ook heel goed zijn dat hij de kiescommissie deze uitspraak laat doen om een goede indruk te maken bij de raad van ambassadeurs van de OVSE die vrijdag in Wenen vergaderen over de omstreden gemeenteraadsverkiezingen, een dag later kan hij alles weer terugdraaien.”

Vuk Draskovic, de leider van de Servische Vernieuwingspartij, reageerde in eerste instantie vooral ongelovig. Hij zei het niet te kunnen geloven dat de oppositie Belgrado inderdaad 'krijgt' van Milosevic. Maar, zei hij, als het wel zo is, is 'dat een eerste stap in de richting van het gezonde verstand'. Voorlopig gaan de protestacties gewoon door, beklemtoonden zowel Djindjic als Draskovic.

Djindjic wil niet alleen de hele overwinning zoals die de oppositie toekomt, hij eist ook vrije toegang tot de media. “Om het hele Servische volk te kunnen vertellen wat er precies met deze gemeenteraadsverkezingen gebeurd is en wie daar verantwoordelijk voor zijn.” Daarna wil Djindjic onmiddellijk gaan onderhandelen met de regering over de presidentsverkiezingen die voor later dit jaar op de agenda staan. “Wij moeten nu al de voorwaarden op tafel leggen voor vrije en eerlijke verkiezingen.”

Enkele uren na de bekendmaking in Belgrado maakte de verkiezingscommissie in Nis eveneens het verlies van de socialisten in deze industriestad bekend. Vorige week had een Servische rechtbank de winst al aan de oppositie gegeven, maar tot nu toe had de verkiezingscommissie dit besluit naast zich neergelegd. Volgens de oppositie krijgt ze in Nis 41 van de zeventig gemeenteraadszetels, terwijl de socialisten op 28 uitkomen.

Vanuit het buitenland werd voorzichtig positief gereageerd op het nieuws. Woordvoerder Nicholas Burns van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken sprak van een stap in de goede richting, maar waarschuwde dat de regering-Milosevic Zajedno periodiek een olijftak zal aanbieden, “om die later weer in te trekken”.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden