Kies een school / Leren rekenen in de drogisterij

Wie deze serie de afgelopen weken heeft gevolgd, kreeg wellicht de indruk dat vernieuwingsonderwijs iets is wat vooral bedacht werd in de eerste helft van de vorige eeuw door bekende namen als Rudolf Steiner en Maria Montessori.

Maar er zijn wel degelijk recentere ontwikkelingen. In Nederland bedacht Frea Janssen-Vos eind jaren tachtig een concept voor ontwikkelingsgericht onderwijs. Het begon als een poging de overgang van kleuterklas naar basisschool vloeiender te laten verlopen, maar inmiddels is er een plan voor de hele basisschool.

De lerarenopleiding in Alkmaar verzorgt cursussen en nascholing voor ontwikkelingsgericht onderwijs. De meeste scholen die ermee werken zijn dan ook te vinden in Noord-Holland. Scholen kunnen het in gedeelten invoeren. Hoe ze ermee werken moet altijd terug te vinden zijn in de schoolgids.

,,Op een school die ontwikkelingsgericht werkt, wordt in de onderbouw vooral spelend geleerd'', aldus Bea Pompert, voorzitter van de vereniging voor ontwikkelingsgericht onderwijs. ,,Vanaf groep drie, als de leerlingen gaan lezen en schrijven, wordt veel aan de hand van thema's gewerkt.'' Want een school moet, volgens Pompert, aansluiten bij de interesse van kinderen en de leerlingen aanspreken op het vermogen samen te handelen en na te denken. Zo kan een groep zeven bijvoorbeeld werken aan de hand van het thema: de drogisterij. Daar wordt zeep verkocht, maar hoe maak je dat? De leerlingen zoeken dat op in boeken en op internet. Ze oefenen begrijpend lezen en bedenken hoe je een winkel opzet en de prijzen bepaalt.

Kinderen dragen ook vaak zelf onderwerpen aan. Leerlingen van groep drie hebben bijvoorbeeld op weg naar school een bal in het water zien vallen. Waarom rolt een bal en waarom bleef hij drijven? Daarop gaat de leerkracht door. Een kind zag een dode libel in het water. Hoe schrijf je dat?

De kerndoelen van de overheid voor het basisonderwijs vindt de vereniging te beperkt. Ontwikkelingsgericht onderwijs stelt een ruimere agenda op en hanteert, als het goed is, een eigen leerlingvolgsysteem waarin ook de bredere ontwikkeling van het kind aan bod komt. In de bovenbouw worden ze geacht zelf mee te denken over hun eigen ontwikkeling.

De thema's waarmee wordt gewerkt zijn realistisch maar hoeven niet dicht bij de kinderen te staan. Pompert: ,,Niet veel kinderen komen op het idee een galerie op te zetten, maar het kan wel een goed handvat zijn om iets aan kunst te doen en andere vaardigheiden te ontwikkelen.'' Er wordt ook uit 'gewone' boeken gewerkt maar de methoden worden niet op de voet gevolgd. Er is daarnaast veel aandacht voor eigen teksten van kinderen.

De leerkracht wordt in ontwikkelingsgericht onderwijs gezien als 'multifunctionele partner'. Die werkt bij opdrachten actief mee. Kinderen worden niet geacht alles zelf uit te zoeken, integendeel, de leerkracht doet voor wat nodig is, doet suggesties en werkt zo aan verdieping van de kennis van de kinderen. Pomper: ,,Het is geen leerlingvolgend systeem. Het is ook geen projectonderwijs want de thema's vormen maar een kader om het het onderwijs richting te geven.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden