Kies één aanpak bij terugdringen van WAO

Ondanks alle reorganisaties sinds de parlementaire enquête onder leiding van kamerlid Buurmeijer in 1993 blijkt het aantal arbeidsongeschikten in ons land weer te stijgen. De veranderingen in organisatie en regelgeving hebben tot dusverre onvoldoende geleid tot meer werk voor mensen die in de WAO zitten. Een van de maatregelen die het paarse kabinet gaat nemen is de vorming van Centra voor Werk en Inkomen (CWI). Het plan is echter zo tweeslachtig, dat aan de effectiviteit van deze CWI's ernstig moet worden getwijfeld.

Een echte één-loket-aanpak met de mogelijkheid om de klant snel en intensief te begeleiden zou de kans op resultaat aanzienlijk vergroten. Maar zover komt het bij de nieuwe centra voor werk en inkomen niet, want een deel van het werk moet worden uitbesteed aan private uitvoeringsinstellingen.

Dit is het gevolg van ideologische tegenstellingen tussen de regeringspartijen PvdA en VVD die niet kunnen kiezen tussen publiek- of privaatrechtelijke oplossingen in de sociale zekerheid. Daarom krijgen we nu een stelsel met van allebei een beetje en dat werkt mijns inziens om een aantal redenen niet goed.

Ten eerste leidt deze opzet tot het schuiven met dossiers tussen de verschillende instanties. Aangezien het om honderdduizenden mensen gaat zal het aantal dossier-overdrachten in de miljoenen gaan lopen. Dit kost niet alleen onnodig tijd en geld, maar het werkt ook demotiverend op diegene om wie het gaat.

De ervaringen met de ziektewet spreken ook niet in het voordeel van gedeeltelijke privatisering. De particuliere verzekeringen die de ziektewet hebben vervangen, bieden namelijk wel iets meer keuzemogelijkheid aan de werkgever maar werken verder net zo traag en bureaucratisch als de vroegere bedrijfsverenigingen. Door de splitsing tussen de verschillende werknemersverzekeringen neemt bovendien de papierberg sterk toe.

Er is nog een andere reden om de gedachte van één-loket onder de aandacht te brengen. Op vele gebieden in het bedrijfsleven en bij de overheid wordt de laatste tijd gewerkt vanuit de gedachte dat een organisatie moet worden ingericht vanuit het gezichtspunt van de klant. Niet het aanbod maar de vraag is bepalend. Een dergelijke opzet leidt tot een 'klantgestuurde' of 'vraaggestuurde' organisatie. Deze manier van denken wint snel terrein, maar jammer genoeg nog niet in de sociale zekerheid. De rijksoverheid is hiermee bezig onder de naam Overheidsloket 2000, een programma dat vooral gericht is op de gemeenten.

Deze interessante gedachte zou ook kunnen worden aangewend op het terrein van de sociale zekerheid. Op de Podiumpagina van 1 september drong CDA-Tweede Kamerlid Gerda Verburg terecht aan op verbetering van de kwaliteit in het werkgelegenheidsbeleid. Hier ligt mijns inziens een kans op verbetering die de Tweede Kamer moet aangrijpen. Er is in elk geval voldoende geld beschikbaar. Het zou ook de patstelling doorbreken en het enthousiasme in de uitvoering vergroten.

Het denken vanuit de klant dient leidraad te zijn in de sociale zekerheid. Ook de werkgevers kunnen met een meer klantgerichte benadering beter worden bereikt. Zij worden ten onrechte nog te weinig in het hele traject betrokken. Mijn conclusie is dat het voor het terugdringen van het aantal arbeidsongeschikten noodzakelijk is te kiezen tussen een volledig publieke of volledige private uitvoering. Mijn voorkeur gaat uit naar de publieke vorm, vanwege het grote aantal collectieve aspecten van de sociale zekerheid. Een klantgerichte benadering is ook onder de publieke vlag heel goed in te voeren.

Maar het is vooral belangrijk om te kiezen en de huidige malaise te doorbreken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden