Khadijah brengt betrouwbaar nieuws uit potdicht Atjeh

President Megawati heeft de militaire noodtoestand in de provincie Atjeh opnieuw met zes maanden verlengd. Tot ongenoegen van de Atjeeërs. Die hadden gehoopt dat zij de 50000 militairen zou terughalen. De rebellenbeweging Gam is immers vrijwel uitgeschakeld.

JAKARTA - De Atjese journaliste Khadijah (niet haar echte naam) is een paar dagen in Jakarta om op adem te komen. Gepassioneerd vertelt ze over haar werk als 'illegale' journalist in Atjeh.

Afgelopen juni, een maand nadat president Megawati er voor het eerst de militaire noodtoestand uitriep en de pers aan banden legde, nam ze ontslag bij de krant waarvoor ze werkte. Samen met zes collega's richtte ze een moderne versie op van de ondergrondse verzetskrant: een eigen website op internet, www.acehkita.com (Ons Atjeh). Het resultaat is elke dag een pagina met betrouwbare informatie.

De internationale pers wordt geweerd uit Atjeh. Indonesische journalisten staan onder toezicht van het leger. Ze mogen de rebellen niet citeren. Megawati eist van het leger dat de rebellenbeweging Gam, die in Atjeh al 25 jaar voor onafhankelijkheid vecht, voor haar herverkiezing in 2004 is opgerold. Het leger wil op zijn beurt geen pottenkijkers bij de jacht op rebellen.

Journaliste Khadijah reist vermomd in traditionele kleding door Atjeh. Bij iedere militaire controlepost voor een dorpje zegt ze haar vrienden te bezoeken. Tegen de bewoners zegt ze eerlijk dat ze journalist is. ,,Ik moet enorm goed opletten want er zijn verschillende eetstalletjes waar medewerkers als spion voor de geheime dienst werken.'' In haar reportages noemt ze geen namen en zo min mogelijk de dessa's (dorpjes) of de kampongs (buurtschappen) waar ze is geweest. Khadijah vindt dat verschillende Indonesische journalisten onverantwoord te werk gaan.

Ze vertelt over een moeder die tot grote woede op de televisie zag hoe haar doodgeschoten zoon voor rebel werd uitgemaakt. ,,Dat is de tactiek van sommige militairen. Ze schieten een onschuldige burger dood. Trekken het lijk een guerrillabroek aan, trommelen de pers op en laten de journalisten berichten dat hij een rebel was. Iedere dode guerrilla levert een soldaat promotie op.''

Khadijah schetst een beeld van het leven in de kleine dorpjes, waar sinds de militaire noodtoestand de economie nagenoeg stilligt. Boeren durven niet meer naar de rijstvelden uit angst doodgeschoten te worden. Kinderen kunnen niet overal naar school omdat meer dan 500 scholen zijn afgebrand. Zelfs de vissers kunnen 's nachts de zee niet op. ,,Ze mogen alleen overdag vissen in gedeeltes die door het leger zijn aangewezen''.

VERVOLG OP PAGINA 7

Leger misbruikt noodtoestand Indonesië

VERVOLG VAN PAGINA 1

Juist de militairen moesten van president Megawati de Atjeeërs bevrijden uit de ijzeren greep van de rebellen. ,,Ik was in het begin vóór de militaire noodtoestand. Er moest wat gebeuren. We zaten ingeklemd tussen het geweld van de rebellen en de militairen. Overdag kwamen de guerrilla's naar onze dorpjes en troggelden geld en eten af. 's Avonds stonden de militairen op de stoep'', vertelt de journaliste.

De militairen buiten volgens haar de militaire noodtoestand uit. Tussenhandelaren die koffie en cacao bij de boeren opkopen, krijgen alleen toestemming de gebieden in te gaan als ze de militairen steekpenningen betalen. Soldaten die de palmplantages moeten bewaken, stelen er palmolie. ,,Veel plantages dreigen nu failliet te gaan. Er wordt meer gestolen dan verkocht in Atjeh.''

Mensenrechtenorganisaties zijn teleurgesteld in het besluit van president Megawati. Volgend jaar april zijn er verkiezingen in Indonesië. Ze vinden dat er geen sprake is van een democratie als de bevolking onder een militair bestuur naar de stembus gaat. De Indonesische regering heeft gezegd dat onafhankelijke waarnemers van harte welkom zijn in Atjeh. De uitnodiging geldt niet voor buitenlanders.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden