column

Keuzestress is een welvaartsprobleem

null Beeld Maartje Geels
Beeld Maartje Geels

Keuzestress, of zoals de Fransen het mooier noemen l’embarras du choix, lijkt me bij uitstek een welvaartsverschijnsel.

Als je in een spelonk woont, heb je niet veel te kiezen en als je arm bent ook niet. Dat geldt trouwens ook voor kinderen, althans die uit mijn tijd. Ik had het maar te nemen zoals het kwam. Ik had bijvoorbeeld geen enkele zeggenschap over het bed waarin ik sliep of over het eten dat ’s avonds werd opgediend.

Eigenlijk kun je zeggen, als er goed voor je wordt gezorgd, heb je geen keuzestress. ­Vroeger was het in elk geval makkelijker, je was sociaal ingebed, er heersten tradities en normen die zeiden wat het beste voor je was.

Gewoontedier

Keuzestress hangt ook af van je persoonlijkheid. Hoewel ik een welvarende volwassene ben, heb ik er niet veel last van. Ik ben gelukkig nogal een gewoontedier, ik koop altijd hetzelfde en hoef geen leerboek ‘Elementaire Besliskunde’ te lezen alvorens ik naar de supermarkt ga.

De enorme hoeveelheid aanbiedingen die ik in mijn mail krijg te verduren (terwijl ik dit schrijf krijg ik achtereenvolgens een aanbieding om naar Canada te emigreren, drie weken gratis een krant, korting op een huurauto en een gereduceerde parkeerkaart voor Schiphol), negeer ik zonder pijn.

Natuurlijk zijn er wel de grote aanschaffen waarover je nadenkt, maar meestal weet je het in je hart dan al: een Steinway of een Bösendorfer? Een Maserati of een Bentley? Ik weiger zoiets keuzestress te noemen.

Partnerkeuze

Mogelijk kan je partnerkeuze hoofdbrekens opleveren. Een mooi voorbeeld daarvan vinden we in de roman ‘Wolf Solent’ van de vergeten Engelse schrijver John Cowper Powys waarin de hoofdpersoon niet kan kiezen tussen zijn warme volupteuze vrouw en een gevoelige, intellectuele huismus – ik ben vergeten hoe het afloopt.

Intussen schrijf ik dit stukje omdat de keuzestress eindelijk ook mij heeft bereikt. Ik wil een nieuw hoofdkussen kopen. Dat is beslist geen impulsaankoop. De gedachte ‘ik moet eens een nieuw kussen’ is als een onweer in de verte dat langzaam naderbij komt. Al je ouwe kussens zijn plat en misvormd geraakt, dat is zeker, maar een nieuw kussen kopen is ook zo wat. Ik heb bovendien het gevoel dat kussens mij altijd werden toebedeeld, dat iemand voor mij besliste. Daarbij komt, een kussen ..? Aartsvader Jacob sliep op een steen en uit Ethiopië nam ik ooit een houten staketseltje mee waar de mensen daar met hun hoofd op sliepen.

Vrouw Holle

Toch waagde ik mij op internet aan de kussenstress. Nu bleek dat de kussenfabrikanten het beste met mij voorhebben. Ben ik een zij-, rug-, of buikslaper? ‘Zij’ vul ik in, hoewel ik ook heus weleens op mijn rug lig en misschien wel langer dan op mijn zij, maar je moet wat. En dons of veren? Kapok? Of synthetisch? Ik denk aan Vrouw Holle en vul ‘dons’ in. Gans of eend? Weet je wat, we doen gans. Maar dit zijn slechts inleidende beschietingen, de vraag is eigenlijk of ik naar een dure kussenzaak ga met kussens van 200 euro of gewoon een dingetje bij Bol.com bestel, de volgende dag gratis bezorgd. Daar ben ik nog niet uit.

Lees meer columns van de hand van Rob Schouten in ons dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden