Keuzehulp voor patiënten met psychische problemen om wijs te worden uit het zorgaanbod

Met de website kiezenindeggz.nl hoopt de patiëntenvereniging de 'black box’ die de ggz volgens hen is open te breken en transparanter te maken. Beeld Kwennie Cheng

Op een nieuwe website – prijskaartje 1 miljoen - ziet een ggz-patiënt in één klik waar de wachtlijsten het langst zijn en waar de beste psychiater werkt.

Het moet de TomTom van de geestelijke gezondheidszorg worden: de website kiezenindeggz.nl, die vandaag gelanceerd wordt. Op het platform zijn de actuele wachttijden per aandoening inzichtelijk en patiënten zien hoe anderen de kwaliteit van een instelling of zelfstandige behandelaar beoordelen.

Nu staan mensen met een psychisch probleem vaak onnodig lang in de file, zegt Marjan ter Avest, directeur van patiëntenkoepel MIND. “De website helpt patiënten om de kortste wachtlijst te vinden. Net als de TomTom bieden wij de optie om de snelste route te nemen naar een behandelaar in de buurt.”

De geestelijke gezondheidszorg kampt al twee jaar met veel te lange wachtlijsten. Een website gaat dat niet oplossen, zegt Ter Avest direct. “Maar het is een stap in de goede richting.” Haar hoop is dat de patiënten nu beter verdeeld worden over de instellingen. De wachttijdgegevens worden iedere maand geupdate.

Om de website te bouwen, ontving MIND een miljoen subsidie van het ministerie voor volksgezondheid, welzijn en sport. Aan het begin stuitte de koepel op weerstand bij instellingen, die liever niet álle kwaliteitsgegevens online wilden. Zogeheten ROM-data, behandelresultaten uit vragenlijsten aan patiënten, staan niet op de website. Ter Avest: “Daar is het veld nog niet klaar voor.”

Dat kiezen een miljoen kost, kan hoogleraar psychiatrie Jim van Os niet verkroppen. “Dit geld had naar de zorg moeten gaan”, zegt hij. “Patiënten zitten hier niet op te wachten.” Volgens Van Os is de website alleen maar gelanceerd om de mislukte marktwerking in de ggz pseudo-relevantie te verschaffen.

Zorg is geen iPhone

Je kunt psychische zorg niet beoordelen alsof het een nieuwe iPhone is, vindt hij. “Er is niet zoiets absoluuts als een fijne therapeut. Wat voor de één een goede behandelaar is, is voor de ander een vreselijke vent.” Van Os wil dat er Kamervragen worden gesteld over de ‘nutteloze uitgave’.

Marjan ter Avest vindt de aantijgingen ‘belachelijk’. “Deze website is juist belangrijk voor patiënten, die vaak de weg kwijtraken in het ggz-landschap. Als zij niet op tijd hulp krijgen, ontwricht hun leven. Er gaat zo veel geld om in die zorg, wat is dan 1 miljoen om de ggz transparanter te maken?”

Nu nog debateren over het nut van transparantie vindt zij ‘ouderwets’. “We leven in een nieuwe tijd, waar transparantie bij hoort. Van elke dweil of trui kun je zien wat de kwaliteit is.” Een groot deel van het geld ging naar het verzamelen van vergelijkbare gegevens en het overleg met instellingen en patiënten om de website naar ieders zin te maken, aldus Ter Avest.

Niet zaligmakend

Hannah Weerkamp (33) was een van de ervaringsdeskundigen die meedacht over de website. Zij leed in het verleden aan een stemmingstoornis en een eetstoornis. “Kiezen is vaak moeilijker voor iemand die psychisch kwetsbaar is”, weet zij uit ervaring. Ze herinnert zich die keer dat er acht tabbladen openstonden met behandelaren. “Ik was het overzicht kwijt.”

De website kan het kiezen vergemakkelijken, zegt zij. Maar mensen moeten volgens haar niet denken dat ze nu in één klik de perfecte therapeut gevonden hebben. “De website is niet zaligmakend. Ik zie het als een eerste aanzet, waarmee patiënten geholpen worden in hun zoektocht. Het is een keuzehulp, niet meer en niet minder.” 

Lees ook: 

Niet de ggz, maar de afgenomen weerbaarheid van Nederlanders is het probleem

Nu de wachtlijsten in de ggz maar niet worden opgelost, klinkt de kritiek dat het gewone lijden wordt gemedicaliseerd. En dat maakt dat de ggz de vraag niet aankan.

Investeer in de GGZ, dan is paniekvoetbal niet langer nodig

Mensen met psychische klachten hebben amper toegang tot behandeling, aldus klinisch psycholoog David van den Berg. En dus dweilen we met de kraan wagenwijd open.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden