'Keuring medische apparaten'

Hoogleraar Frank Willem Jansen wil dat er een keurmerk komt voor nieuwe medische technologie. Nu worden apparaten gebruikt zonder dat ze onderzocht zijn in een standaardprocedure.

Een rem zou hij zichzelf niet willen noemen. Misschien zou, om bij de auto te blijven, de koppeling een betere vergelijking zijn. Als een auto een berg afraast, is het ook beter om terug te schakelen, en niet pas te remmen als de auto uit de bocht dreigt te vliegen. „Technologische ontwikkelingen gaan zo snel, ook op medisch gebied”, vindt Frank Willem Jansen. „Soms worden apparaten al gebruikt zonder dat de voordelen goed en wel zijn onderzocht. Medische apparatuur moet niet overhaast worden toegepast, maar pas na uitvoerig testen. Een tandje terugschakelen, dus.”

Daarom pleit Jansen voor een keurmerk voor medische apparaten en instrumenten. De hoogleraar hield gisteren zijn oratie. Jansen: „Nieuwe geneesmiddelen worden pas toegelaten door het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen als ze zijn onderzocht volgens een vaststaande procedure. Zo’n vast omschreven stappenplan bestaat niet voor het toelaten van medische technologie. Een apparaat moet werken en veilig zijn – geen vlammen uit het stopcontact – maar een vergelijking met bestaande technieken is niet verplicht. Dat moet veranderen.”

Jansen vergelijkt het keurmerk dat hem voor ogen staat met het vroegere ’goedgekeurd door de Nederlandse vereniging voor huisvrouwen’. „Als dat op een strijkijzer of afdruiprekje stond, wist je: het is goed spul. Dat willen we ook garanderen met ons keurmerk, maar dan voor medische apparatuur.”

Nu worden innovaties soms ingezet zonder dat iemand weet waarom, zegt Jansen. Nieuwe technologische snufjes zijn nu eenmaal hip, en ook artsen zijn daar gevoelig voor. Neem robotchirurgie. Bij robotchirurgie werken artsen niet meer rechtstreeks in het lichaam van de patiënt, maar sturen ze instrumenten op een afstandje aan. Dat kan vijf meter verderop zijn, maar het kunnen ook operaties vanuit Amerika bij gewonde soldaten in Irak zijn.

„Robotchirurgie kan handig zijn: bij het verwijderen van de prostaat zijn er wel degelijk voordelen. Maar voor een blindedarmoperatie is zo’n robot waanzinnig overdreven. Als je een kilometer verderop wilt komen, ga je ook niet per raket.”

Ander voorbeeld: de zorgrobot. In een ziekenhuis in het zuiden van het land konden robots die naar gesproken opdrachten luisterden koffie en eten rondbrengen. Probleempje: de robots verstonden alleen Duits. Daarvan denkt Jansen: die robots hadden er niet moeten komen. Want alle verpleegsters kunnen toch niet eerst op een cursus Duits?

Of denk eens aan het elektronisch patiëntendossier (EPD). Jansen: „Dat klinkt als een prachtig idee, maar er blijken haken en ogen aan te zitten. De privacy is niet gegarandeerd. Nu kwam dat pas aan het licht toen de Eerste Kamer zich erover boog. Dat moet eerder. Ook zulke technologische mogelijkheden moeten worden getest volgens een vast stramien.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden