Kerstsongs van volkszangers, zwevers en swingers

Samensteller Vic van de Reijt gruwelde altijd van de ’Amerikaanse triefel’ die na Sinterklaas over ons wordt uitgestort. Hij ging op onderzoek uit en leerde dat Nederlandstalige kerstmuziek minstens even erg is. Toch lukte het hem om veertig grappige kerstplaatjes te selecteren voor deze dubbel-cd met ’welverdiende tophits en vergeten meesterwerkjes’. Belangrijkste selectiecriteria waren ’een hoog snikgehalte – vooral aanwezig bij zuiderlingen en Mokumers – en pure krankzinnigheid’, zoals bij Herman Finkers, de Raggende Mannen, Maarten van Roozendaal en Gé Reinders. Opvallendste opname is ’Hij was maar een neger’ van de Zangeres zonder naam uit 1965, over een zwarte man die op kerstavond geen onderdak vindt, ’want die zwarten zijn immers niet pluis’. Het vrolijkst makende nummer is van Bert en Ernie. De titel ’Ik voel me als een kerstboom zonder piek’ komt uit ’Eenzame Kerst’ van André Hazes.

Van de Reijt signaleert een bijzondere band tussen levensliedzangers en Kerst. Zo hebben Johnny Jordaan, Koos Alberts en André Hazes elk drie kerstalbums op hun naam staan. Ook volkszanger Jannes, koning van de piratenzenders, liep al jaren rond met het plan kerstliedjes te maken, om ook met de feestdagen bij zijn lieve fans te kunnen zijn. Heel veel kaarsen, sneeuw en gezelligheid komen voorbij. En toen de inspiratie echt op was schreef Emiel Hartkamp (bekend van Frans Bauer) nog maar een arresleenummer. Volgens het boekje componeerden de producers van Jannes ’El Condor Pasa’.

Jannes deelt zijn opgewekte gevoel voor kerstromantiek met Neil Diamond, die iedereen een ’merry cherry cherry holly holy rock ’n rolly-christmas’ wenst. Op het perfecte kerstfeest proost de mensheid met rode wijn en zingt dan zijn hit ’Sweet Caroline’, zo zingt Diamond in het titelnummer. Hoewel hij schrijft dat het kerstgevoel alle religies bijeen brengt, sluit hij af met ’The Chanukah Song’ van komediant Adam Sandler, over de vervreemding van Joodse kinderen tijdens Kerst. Om ze te troosten bevat het nummer een opsomming van alle Joodse celebrities, inclusief Jezus.

Domineesdochter en popzangeres Tori Amos noemt zichzelf fan van Jezus omdat hij ’de eerste christelijke feminist’ was. In wezen begon ze aan dit album toen ze acht jaar was en kerstliedjes speelde in de kerk. Maar in deze seizoensliederen zingt ze vooral over het huwelijk tussen vuur en vorst en de hergeboorte die daaruit voortkomt. Ingewikkelder maakt ze nog het door de songs in te delen in de categorieën lucht, water, aarde en vuur. Amos begrijpt het best, zegt ze, als dit album niet aanslaat. De manier waarop ze de eeuwenoude traditie van de carols respecteert maar ook vernieuwt, wordt ’pas over tweehonderd jaar echt begrepen’.

Niemand minder dan Jack Frost produceerde dit aanstekelijke album dat Dylan met band en close harmoney-koortje opnam voor het goede doel, en waarop hij christelijke liederen niet schuwt. Groot is het contrast tussen de verfijnde arrangementen en zijn raspstem. Alsof een landloper aanschuift bij een chic kerstdiner.

De Ierse zanger Ronan Keating komt met een naar eigen zeggen ’briljant’ album, al schrijft hij in hetzelfde voorwoord momenteel aan alles te twijfelen, vanwege de dood eerder dit jaar van Stephen Gately, met wie hij in de groep Boyzone zat. Gately is te horen op ’Little Drummer Boy’. Hij klinkt als een engel, wat volgens Keating ’wel toepasselijk is omdat ik geloof dat hij er nu een is’. Keating brengt onder meer rustige popversies van ’Homeward Bound’ van Paul Simon en ’River’ van Joni Mitchell.

Twaalf zeldzame soul-, funk- en bluesopnames uit de jaren zestig en zeventig samengebracht. Bluesman Jimmy Reed bezingt de ’Christmas Present Blues’, The Harlem Children’s Chorus zingen in ’Black Christmas’ over de getto en Funk Machine weet in ’Soul Santa’ dat een zwarte kerstman pas een echt feest zou neerzetten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden