Kerstmuziek, fijner met een rauw randje

Kerstliedjes zijn niet automatisch zoetsappige liedjes. Toch moet je ieder jaar weer even zoeken naar een kerstplaat die beklijft.

SEIJE SLAGER

Christmas was better in the 80s, zongen The Futureheads een paar jaar geleden. Niet helemaal waar, want in de jaren tachtig haalden bandjes als The Futureheads vaak nog hun neus op voor kerstliedjes. Maar sinds zelfs artiesten als Bob Dylan en Sufjan Stevens zich verwaardigden tot het maken van kerstplaten, heeft geen enkele artiest meer een excuus om neer te kijken op dennentakken en arresleeën. Wat betreft de liedjes is Kerst er dus zeker op vooruit gegaan sinds de jaren tachtig.

Dat wil niet zeggen dat het genre van het kerstliedje nu ineens gedomineerd wordt door spannende muzikale vernieuwingen. Iedere december wordt er door het muzikaal-industriële complex weer een intimiderende hoeveelheid gelijkluidende kerstderrie afgescheiden. Als we de oogst van 2013 inspecteren, vallen dus allereerst de geijkte namen uit heden en verleden op.

Uit het heden: Kelly Clarkson, Susan Boyle en in Nederland Nick & Simon. Uit het verleden: Mary J. Blige, Kim Wilde, Kool & The Gang, Jawel, allemaal artiesten wier hoogtijdagen in de jaren zeventig, tachtig en negentig lagen, en voor wie zo'n seizoensplaat een goede methode is om zichzelf weer eens op de radar te zetten. Al die albums zijn ongeveer volgens hetzelfde stramien opgebouwd: een mix van een paar eigen nummers, een hoop oude bekenden, en een enkele vergeten klassieker.

Ze hebben allemaal hun momenten. Leuk bijvoorbeeld, dat Nick & Simon onze eigen Nederlandse kerstklassieker 'Christmas Was a Friend of Mine' van Fay Lovsky niet vergeten te coveren. Maar hoe mild de familiemaand ons ook moge stemmen, ze kennen ook allemaal hun verzadigingspunt. Als Kelly Clarkson het nummer 'Blue Christmas' vergezeld laat gaan van een paar obligate en gladgestreken bluesakkoordjes, dan hebben we toch enige moeite om te geloven dat mevrouw Clarkson daadwerkelijk onder existentiële zielspijnen gebukt gaat. En dan snakken we naar muziek met wat meer reliëf.

Dan komen we in eerste instantie uit bij Bad Religion. De punkgroep, die vooral in de jaren negentig populair was, bracht onlangs een album uit met punkversies van kerstliedjes. Veel van die kerstliedjes blijken zich daar goed voor te lenen: het zijn van zichzelf al simpele nummers die berusten op drie akkoorden en een meezingbare melodie. Daar hoef je alleen maar wat vervormde gitaren onder te knallen, en iedereen kan meebrullen: 'O Come All Ye Faithful!'. Geinig hoor. Maar al snel verwordt dit trucje tot een flauwe, gemakzuchtige gimmick.

Erasure dan, de synthpop-oudgedienden. Die kwamen met het album 'Snow Globe'. En dat bevalt heel wat beter. Een paar oude kerstliedjes krijgen een dosis rafelige, knetterende synthesizer toegediend, die ze weer vers laat klinken. Verder schreven ze nieuwe nummers die, getuige titels als 'Blood on the Snow', niet appelleren aan de neiging om je in december lekker behaaglijk te voelen. Als ze in het Latijn gaan zingen, klinkt het resultaat zelfs ietwat griezelig. Maar er staat genoeg moois op, om er een geslaagde Erasure-plaat van te maken. Het enige nadeel hier is dat je bij een groot deel van de nummers moet weten dat het om kerstmuziek gaat, en niet om een willekeurig synthpopnummer. Dat maakt hem dan toch weer iets minder geschikt voor december.

Nee, deze december kent een duidelijke winnaar: de Britse rockveteraan Nick Lowe. Die, zoals je dat dan hoort te doen, de afgelopen tijd in interviews vertelde dat een kerstplaat hem eerst geen goed idee leek, en dat het natuurlijk een beetje cheesy is, enzovoort. Maar op 'Quality Street' bewijst hij twaalf nummers lang dat het goed mogelijk is kerstnummers te maken die noch zoetsappig zijn, noch parodistisch.

Hij selecteerde vooral onbekende kerstnummers, schreef er zelf een paar, en overgiet ze met een sausje van country, rockabilly en jazz. Met een rauw randje, maar wel meezingbaar. Af en toe herinnert hij zo aan Johnny Cash, die in het verleden ook een paar mooie kerstplaten maakte. De hit van het album heet 'Christmas at the Airport', over een ingesneeuwde reiziger die vastzit op een vliegveld. Hij rijdt sleetje op de bagagecarrousel en laat het thuisfront weten: "Bewaar geen kalkoen voor me, ik heb een burger in een afvalbak gevonden". Het zou weleens een nieuwe klassieker kunnen worden.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden