Kerst in de heuvels van Limburg

(Trouw) Beeld
(Trouw)

De ideale kerstwandeling, met sneeuw, mooie panorama’s en hier en daar een warme herberg.

Als het kerstverhaal zich érgens in Nederland had kunnen afspelen in plaats van in de velden van Bethlehem, dan moet dat wel in Zuid-Limburg zijn geweest. Geen landschap beantwoordt zo aan de fantasieën die kinderboeken, vertellingen en flanelborden in m’n jeugd hebben opgeroepen als de omgeving van Vaals en Valkenburg.

Die beelden van een armoedige stal en herders die de wacht hielden bij hun schaapskudde passen prima in het golvende Mergelland. Als je bovendien al die kerken en kapelletjes ziet en de kruisen meetelt die langs onverharde wegen en paden staan, wordt het Geuldal al bijna de geboortestreek van koning David. Voeg daar nog eens de herbergen en de kroegjes met hun overdadige versiering en verlichting bij en het scenario voor een mooi kerstverhaal wordt aardig compleet.

De ontbrekende elementen in het draaiboek zijn snel ingevuld. Je zuigt eerst het machtige uitzicht vanaf de ’berg’ van Vijlen in je op en wordt dan als het ware dat Mürklinachtige landschap ingetrokken. Dan dwaal je door het dichtbegroeide Elzetterbos, dat met z’n holle weggetjes en schijnbaar onverwoestbare oude loofbomen deel uitmaakt van een grensoverschrijdend bosgebied. Vervolgens daal je af naar de Geul bij Mechelen voor een onweerstaanbare kop snert en inspirerende versnapering. Weer opgewarmd ga je meanderen langs de oude Lombergbeek tot je ergens een doorwaadbare plaats vindt, een zogenoemde voorde, waar boeren al eeuwen met hun karren en hun vee door het water trekken. Voor de wandelaar ligt er een comfortabel bruggetje om de beek over te steken. En ten slotte laat je je op de terugweg naar Vijlen overweldigen door de prachtige panorama’s die je vanaf een heuvelrug gratis in de schoot geworpen krijgt.

En bij dat alles: ga wandelen nu er sneeuw ligt! In plaats van klagen over stremmende treinen en papperige autowegen, bewonder de schoonheid van sneeuw. Klimmen en dalen ’naar verten die niemand weet’, om het met Huub Oosterhuis te zeggen. Door de stilte overmand worden, met alleen het knorrige geluid vanuit de blauwe hemel waar een vliegtuig op weg is met toeristen die zo nodig de kerstdagen moeten doorbrengen op Gran Canaria.

Het wit bestoven pad knispert onder je schoenen. De opwaartse route doet de wangen gloeien en de ruggen transpireren. En alsof het leven al niet mooi genoeg is, word je onderweg voortdurend verrast door een stegelke – een woord dat niet in de Dikke van Dale staat, maar tot een van de mooiste uitvindingen in het Limburgse land mag worden gerekend. Het draaihekje dat de koeien in de wei houdt en de wandelaars ruim baan geeft. Het is het toonbeeld van Limburgse gastvrijheid. Bij elke draai ligt het op je lippen om ’dankjewel’ te zeggen.

Waar proef je meer advent, waar put je meer positieve energie uit dan in dit schtukske natoer, zoals vlak voor Wahlwiller te lezen valt op een monumentje voor de huisdichter van de streek Johan Kinken: Alles is verenderd. Mèr de schun natoer die bliet!

Vijlen, er is geen beter begin voor een wandeling te bedenken. Maar ook geen beter einde. Boven in het hoogst gelegen dorp van Nederland (ruim 200 meter boven NAP), pal tegenover de Sint Martinuskerk (die daarmee ook de hoogstgelegen kerk genoemd wordt, wat weer betwist wordt in het naburige Vaals), staat een café dat dan waarschijnlijk ook het hoogstgelegen café van Nederland zal zijn. En bovendien het hoogste Bed & Breakfast. A gen Kirk heet het etablissement, wat Bij de kerk betekent. Het richt zich met name op fietsers en wandelaars.

Het is typisch een kroeg voor ’alle jezusfreaks’, om met de Groot Dicteemaker Gerrit Komrij te spreken. De hele zaak staat, hangt en ligt vol met snuisterijen uit het rooms-katholieke erfgoed: kruisbeelden, missalen, taferelen van het Heilig Hart, brevierboeken en bijbeltjes. En daar tussenin kun je je ontbijtje nuttigen, je vlaai of streekgerecht consumeren of nippen aan het eigen ’speciaalbier’, het Nunke – amberkleurig, gebrouwen op basis van gebrande mout met een fruitige afdronk. Beter kun je toch niet hebben na zo’n wandeling.

(Trouw) Beeld
(Trouw)
In het café bij de kerk, 'voor alle jezusfreaks' en wandelaars. (Trouw) Beeld
In het café bij de kerk, 'voor alle jezusfreaks' en wandelaars. (Trouw)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden