Kermit en Miss Piggy trotseren orkanen

Een Amerikaans militair toestel van het type Orion. (archieffoto) Beeld REUTERS

Kermit en Miss Piggy heten ze, en ze vliegen onverschrokken door het oog van een orkaan, de zware winden en regens trotserend. 

Kermit en Miss Piggy zijn twee Orion-vliegtuigen die de Amerikaanse overheid in de lucht heeft om extreme weersomstandigheden in kaart te brengen. Ze zijn gestationeerd op een militaire basis in Florida, de Amerikaanse staat die nu met schrik en beven uitziet naar de komst van orkaan Irma.

Om te meten hoe een orkaan zich ontwikkelt, zijn die vliegtuigen volgeladen met meetapparatuur. En ze laten aan parachutes sondes naar beneden vallen. Die sondes belanden in zee, maar doen onderweg metingen aan windsnelheid, luchtdruk, temperatuur en luchtvochtigheid.

Dat zijn gedetailleerde metingen in de orkaan zelf. Daarnaast heeft de Amerikaanse meteorologische dienst een Gulfstream straalvliegtuig dat op grote hoogte overvliegt en de orkaan als geheel kan overzien. De combinatie van metingen in en boven de orkaan moet extra informatie geven over zijn ontwikkeling.

Basis voor de voorspelling van wat een orkaan gaat doen, zijn deze metingen niet. De orkaanvoorspellingen worden vooral gebaseerd op computermodellen. Die voorspellingen wordt doorlopend bijgesteld en in heftige tijden massaal op sociale media gevolgd. De belangrijkste komen van het Amerikaanse National Hurricane Center in Florida, en van het ECMWF, het Europese centrum voor middellange weersvoorspellingen, dat is gevestigd in het Britse Reading.

Europese modellen iets beter

Volgens kenners, zelfs Amerikaanse kenners, zijn de Europese orkaanvoorspellingen iets beter dan de Amerikaanse. Dat zou vooral komen doordat de Europese modellen rekening houden met de wisselwerking tussen atmosfeer en zeewater in een orkaan. Orkanen worden geboren boven extreem warm oceaanwater, en verliezen aan kracht als ze over koeler wateren trekken. In de Amerikaanse modellen zou dat mechanisme iets minder zwaar wegen, waardoor de nog resterende kracht van een orkaan kan worden overschat.

Dit zijn geen dramatische verschillen, maar ze illustreren het wetenschappelijke en technische probleem. Want het voorspellen van de gang van een orkaan is krankzinnig ingewikkeld. Het weer is wat wetenschappers een chaotisch systeem noemen. Dat betekent dat een minieme variatie in de gegevens waarmee de berekening begint, een kolossaal verschil kan maken in de uitkomst.

Dat fundamentele probleem kun je niet oplossen. Het beste wat je kunt doen, is de berekening talloze malen herhalen met steeds iets andere beginwaarden. Dat levert een gemiddelde uitkomst op. De koers van een orkaan is daarmee nauwkeurig te voorspellen. De kracht die de orkaan ter plekke zal hebben ook, maar minder nauwkeurig. 

De Britse omroep BBC maakte een filmpje aan boord van een van deze 'orkaanjagende' vliegtuigen.

Beeld BBC
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden