Kerkleiders willen Pasen voortaan op vaste datum

Grieks-orthodoxe priesters vorig jaar Pasen in Athene. Ze voerden een ritueel uit waarbij ze naspelen dat Christus van het kruis werd gehaald.Beeld epa

Nog even, en dan verrijst Jezus ieder jaar overal op dezelfde tijd. Straks is het hoogtepunt van de christelijke kalender niet meer afhankelijk van scheeflopende agenda's, want alle christenen vieren Pasen dan op één vaste dag.

Althans: als de vertegenwoordigers van 's werelds grootste kerken eruit komen. Zij zijn daarover in gesprek, zo heeft één van hen, aartsbisschop van Canterbury Justin Welby, laten weten. Over het plan hebben ze tenminste één serieus gesprek gevoerd. Voorspellingen durft Welby, de hoogste geestelijke van de Anglicaanse kerken, nog niet te doen. Maar, zo vertelde hij vrijdagmiddag tijdens een persconferentie, als het een beetje meezit, kan de knop over 'vijf tot tien jaar' om.

Welby spreekt met paus Franciscus, paus Tawadros van de Koptische kerk en met de oecumenische patriarch Bartholomeus I van Istanbul, de formele leider van de oosters-orthodoxe kerken. Aanleiding is een voorstel dat Tawadros vorig jaar deed: Pasen voortaan vieren op de tweede of derde zondag van april. Paus Franciscus liet toen weten dat hij daar wel voor voelde.

Twee kalenders, twee wederopstandingen
Nu lopen de planningen van oosterse en westerse kerken nog ongelijk. Beiden vieren Pasen op een vast moment in hun kerkelijke kalender - een moment dat al tijdens het Concilie van Nicea (een belangrijke kerkvergadering) in het jaar 325 is geprikt. Enige probleem: die kalenders verschillen. De oosterse kerken gebruiken de Justiaanse kalender, terwijl de westerse kerken de Gregoriaanse gebruiken. Daardoor valt Pasen in het westen net iets eerder dan bij de oosters-orthodoxen. In het westen valt het feest altijd ergens tussen 22 maart en 25 april, in het oosten is dat meestal een week later.

Welby en zijn gesprekspartners zien het prikken van die ene datum als een mooi symbool: weer een beetje meer eenheid. Maar praktische voordelen heeft het ook. Nu verschillen vakantiedagen op scholen en bij bedrijven soms een beetje - bijvoorbeeld omdat tweede paasdag steeds op een andere datum valt - straks niet meer.

Of de kerken ook vaste datums willen prikken voor Hemelvaartsdag en Pinksteren is niet bekend. Hun plan zou daar wel toe kunnen leiden, want die feestdagen vinden respectievelijk plaats 39 dagen en 7 zondagen na Pasen.

Ook onduidelijk: willen de kerkleiders die andere christelijke hoofdstroom, het protestantisme, bij hun overleg gaan betrekken? Wereldwijd is ongeveer één op de drie christenen protestants. De helft is rooms-katholiek, één op de tien is orthodox. Met protestanten is het lastig overleggen. Zij hebben geen mondiaal leiderschap, maar bestaan uit talloze, vaak nationale kerken.

Plannen niet nieuw
Nieuw is het Paasplan in ieder geval niet. Door de eeuwen heen hebben kerken meerdere mislukte pogingen ondernomen. In 1997 besloot de Wereldraad van Kerken tot een vergelijkbare hervorming, maar ook die werd nooit ingevoerd. Het Vaticaan heeft in 1990 al een voorstel voor een vaste datum goedgekeurd, met daaraan de voorwaarde dat andere kerken ook akkoord moesten zijn. Dat voorstel lag sindsdien te verstoffen - tot afgelopen jaar dus.

Dat Welby denkt nog zeker vijf tot tien jaar nodig te hebben, komt niet alleen doordat de kerken nog in gesprek zijn. Als ze de datum verschuiven, moeten agendamakers van bijvoorbeeld overheden daar ook rekening mee houden. Zij werken vaak een paar jaar vooruit. "Het kan wel even duren", waarschuwt Welby alvast.

Aartsbisschop van Canterbury Justin Welby.Beeld epa
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden