Kerken gevraagd om 'casco' voor rituelen van buitenkerkelijken

Van een onzer verslaggeefsters

Waarschijnlijk niet, aldus de schrijver en journalist Herman Vuijsje, die gisteren in het theologencafe van de Amsterdamse kerken een lezing hield over 'gewetensbevestigende rituelen'. Dat er in de huidige geseculariseerde maatschappij een behoefte bestaat aan rituelen, is volgens Vuijsje zeker waar. Humanisten kijken begerig naar christelijke rituelen en zoeken naar eigen vormgeving, andersdenkenden willen eveneens uiting geven aan emoties en op bepaalde momenten een vorm van solidariteit beleven.

Probleem

In deze context vormt de groeiende individualisering een probleem. Een ritueel heeft namelijk geen zin als het de allerindividueelste expressie is van de allerindividueelste emotie. De kracht van de kerkelijke rituelen lag juist in de herhaling en in de groepsverbondenheid.

Als oplossing voor deze paradox draagt Vuijsje het idee van cascorituelen aan: het huis staat maar er is ook ruimte voor eigen inrichting. De dodenherdenking op 4 mei is daar een voorbeeld van of, van recenter datum, de herdenkingsplechtigheid na de ramp in de Bijlmer. Maar vooral ook de pelgrimstocht naar Santiago de Compostella (in Noord-Spanje) die Vuijsje een paar jaar geleden in omgekeerde richting maakte, is een antwoord op de versnipperde markt. De pelgrims zijn, aldus Vuijsje "een ongeregeld zooitje, mensen die om hoogstpersoonlijke en nauwelijks benoembare redenen de tocht ondernemen" , terwijl de tocht wordt gekenmerkt door de begrippen invididualiteit en authenticiteit, maar ook gezamenlijkheid (mede-pelgrims) en continuiteit (een eeuwenoude traditie). Maar gewetensbevestigend? Nee. Daarvoor, meende Vuijsje, is het te individueel en te uitzonderlijk.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden