Kerkdienst moet anders, vinden leden Protestantse Kerk

Beeld anp

De Protestantse Kerk in Nederland moet veranderen. De kerkdienst is aan vernieuwing toe, zowel in inhoud als in vorm. Lokale gemeenten moeten beter hun best doen om nieuwkomers te verwelkomen. En aan de sfeer in gemeenten valt ook wel wat te verbeteren. Die kan warmer, minder kil.

Dat zeggen 18 duizend kerkleden in een enquête die de kerk door het hele land verspreid heeft. Niet alle behoeften worden even breed gedeeld: ongeveer de helft van de geënquêteerden wil lokale verandering.

Daaronder verstaat 50 procent een andere invulling van de kerkdienst, al is niet duidelijk wat ze precies zouden willen veranderen. Een derde van hen die verandering toejuichen, zoekt het in meer 'onderlinge liefde en saamhorigheid' en nog eens een derde in missionair werk: een uitnodigende gemeente zijn buitenstaanders.

De enquête dient ter inspiratie voor de synode, de landelijke vergadering van de kerk. Die werkt aan een toekomstvisie. Representatief is de enquête niet. Een kwart van de respondenten is ouderling of diaken, ruim een derde is vrijwilliger. Slechts een derde is regulier lid.

Des te opmerkelijker is dat bijna twee derde (63 procent) er niets voor voelt om in de nabije toekomst (weer) een functie, ambt of taak in zijn of haar kerkgemeente te vervullen. Dat gegeven suggereert dat de Protestantse Kerk een groot probleem wacht: gebrek aan vrijwilligers. Kennelijk zijn de personen die nu het meest actief zijn niet bereid om zich later in te zetten. Ook geven veel respondenten aan dat het lastig of zeer lastig is om ambtsdragers te vinden.

Beeld Trouw
Beeld Trouw

Optimisme over verandering
Over de kansen op kerkelijke verandering zijn de invullers redelijk optimistisch. Zo meent twee derde dat er in de kerkenraad 'zeker' of 'enigszins' ruimte is voor verandering en denkt bijna driekwart dat de predikant daar in meer of mindere mate voor te porren is. Ruim de helft meent dat andere gemeenteleden 'enigszins' bereid zijn tot verandering. Een kwart denkt dat ze daar 'zeker' toe bereid zijn.

Tegelijk is er pessimisme over de meest gewenste verandering: een andere invulling van de kerkdienst. Bijna veertig procent denkt dat de liturgie, de keuze voor een bepaald liedboek, een specifieke bijbelvertaling of nieuwe rituelen op het meeste weerstand zal stuiten. Een bijna even grote groep voorziet problemen bij een popmuziek-kerkdienst.

Verder blijkt uit de enquête het volgende:

- Een meerderheid hecht veel waarde aan het kerkgebouw van zijn of haar gemeente. Eén op de vijf vindt het gebouw zeer belangrijk. Het wordt vooral gewaardeerd om zijn karakter, omdat het wordt gezien als onlosmakelijk verbonden met de kerkgemeente en omdat het de plaats is waar mensen jarenlang persoonlijke ervaringen hebben opgedaan.

- Het kerkgebouw is niet heilig. Zo'n 62 procent behoudt in geval van financiële nood liever de predikant dan het kerkgebouw. "Als dat scenario uitgewerkt wordt", schrijft de het kerkverband op haar website, "dan is de Protestantse Kerk binnen een paar jaar ook in huiskamers, scholen, buurthuizen enzovoort te vinden".

- Als het aan predikanten ligt, komen er meer manieren waarop iemand aan de kerk verbonden kan zijn. Mensen zouden niet alleen maar meer lid moeten kunnen worden, zegt 40 procent van de dominees, maar zich bijvoorbeeld ook moeten kunnen registeren als 'vriend van de gemeente' of 'gastlid'.

Beeld Trouw
Beeld Trouw
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden