Kerk op Mars

Wat mooi toch dat er zoveel verschillende kerken zijn. Zo herinner ik me een charismatische gebedsdienst waar een man in extase 'Martiaans' sprak, met een hoofd even rood als die planeet.

Misschien kan hij mee met de expeditie die de Nasa rond 2030 naar Mars wil organiseren. Jawel, terwijl in het nieuwe jaar de Protestantse Kerk vooruitkijkt en overal pioniersplekken wil vestigen, kan het geen kwaad ook eens omhoog te blikken. Hoe zal de kerk er op Mars uitzien? Dat vraagt Thomas Hoffman zich af, in een paper geschreven voor het Phillips Theological Seminary.

Voet zetten op Mars, schrijft hij, kun je vergelijken met de kolonisatie van de nieuwe wereld (Amerika). De Spaanse veroveraars zagen de inheemse volken met hun rare dieet van aardappelknollen bijna als buitenaardse wezens. En de missionarissen moesten in een onbekende wereld hun weg zoeken.

De ontdekking van de ruimte heeft geleid tot een exotheologie (buitenaardse theologie). Die gaat ervan uit dat het wonen op Mars nieuw licht kan werpen op het geloof in God. Dat gebeurt alleen al doordat de aarde er slechts een stipje aan de zwarte hemel is. Je bent ver weg van het gepalaver van pausen en synodes.

De kerk op Mars, zegt Hoffman, zal open en flexibel zijn, wat alleen kan als ze het geloof terugbrengt tot de kern. Wel zal het beeld van de gemeenschap als het lichaam van Christus, waarin ieder met elkaar verbonden is, actueler worden dan ooit. Want als je niet op elkaar let en waarschuwt voor een scheurtje in een ruimtepak, kan geen mens daar overleven.

Na de Spaanse verovering is de kerk niet alleen in Amerika, maar Amerika ook in de kerk gekomen. Kerkdiensten zijn er vaak als cola: opgewekt en met bubbels, zodat je zonden bruisend oplossen. Iets soortgelijks zal ook gebeuren met een pioniersplek op Mars. Naast het koloniseren van die planeet zodat ze meer op de aarde gaat lijken (terravorming), zal Mars op zijn beurt het hart, verstand en de geest van de astronauten 'koloniseren'.

Wat zal Mars met mensen doen? Wat gebeurt er als je lofzang door de stofstormen in flarden wordt gereten? Wat als het oneindige zwijgen van de kosmos het enige antwoord is op de roep: 'Heer ontferm u'? Wat als je elkaar de vredegroet geeft met handschoenen van elf lagen beschermend materiaal, de wijn door de extreme kou in de beker bevriest, het brood verkleurt door de gevaarlijke straling? Misschien dat we onszelf, God en de naaste nieuw ontdekken.

Daarvoor, bedenk ik, hoeven we niet eens tot 2030 te wachten. Misschien is het grootste verschil tussen christenen en ongelovigen wel dat de eersten beseffen dat ze al gekoloniseerd zijn. Toen Augustinus in zijn innerlijk afdaalde, ontdekte hij daar een vreemde astronaut: God die 'dichter bij mij is dan ikzelf ben' (interior intimo meo). God is het licht dat ons van binnenuit de weg wijst door de stofstormen van vervagende religieuze beelden heen; door de stilte van het onbeantwoorde gebed; door de kou van leger wordende kerken; door de seculiere straling van onze moderne cultuur. Hij is het licht van Epifanie dat ook in 2016 altijd en in iedereen brandt, zelfs als we ons daarvoor afschermen met elf lagen vooroordelen: van zwaar orthodox ('ik ben te zondig') tot atheïstisch ('God is slechts een menselijke projectie').

Eigenlijk is elk mens al een halve Martiaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden