Kerk had zich al veel eerder moeten verkopen

Er is niks mis met de kerstcommercial van de PKN of de stationsreclame van de remonstranten, vindt TomMikkers.

De trend is gezet. De Protestantse Kerk komt dit jaar voor de tweede keer met een kerstcommercial op televisie. En mijn eigen kerk, de remonstranten, begon dit najaar een grote mediacampagne om vrienden te werven onder het motto 'Geloof begint bij jou'. Zelfs de directie van NS knipperde even met de ogen en dacht: 'mijn God', toen ze de remonstrantse posters zag. Maar ook in kerken fronsen sommigen de wenkbrauwen. Kan dit wel?

De term marketing is een verzamelnaam voor alles wat met promotie, verkoop of reclame heeft te maken. Het riekt naar commercie en naar snelle en gladde praatjes. Maar kerken kunnen eigenlijk niet zonder eigen marketing. Zeker als je bedenkt dat het om meer gaat dan een reclameboodschap.

Marketing staat in een lange christelijke traditie. De apostel Paulus organiseerde niet alleen de vroegste kerken, hij was ook de eerste christelijke marketeer die behendig het evangelie overdroeg aan zijn tijdgenoten. En zo zijn er in tweeduizend jaar christendom steeds weer personen aan te wijzen die vakkundig rekening hielden met de hoorders als ze hun verhaal vertelden. Wat zeg je als eerste om mensen te bereiken? Hoe nodig je hen uit? Daar gaat het ook nu nog om.

Marketing is het welbespraakte zusje van empathie en inlevingsvermogen. Het gaat in een goede reclamecampagne om zinnetjes en beelden die in korte tijd onder je huid kruipen zodat - in het geval van geloof - je erover gaat praten en je jezelf de vraag stelt 'hoe zit dat eigenlijk bij mij?'

In weinig tijd mensen bereiken, is urgent als de bereidheid om naar je te luisteren gering is. En kerk en geloof wordt anno 2014 weinig tijd gegeven. De grote vraag is niet 'waarom doen kerken anno 2014 aan marketing?' maar 'waarom heeft het in tijden van spirituele volksverhuizingen bijna vijftig jaar geduurd voor kerken zich op het pad van de moderne marketing durfden begeven?'

Meer dan oneliner

Zijn het echt de kosten? Als je met een tv-spotje voor 100.000 euro twee miljoen mensen bereikt, dan kost dat je niet meer dan 5 cent per persoon. De kosten per lezer van een publicatie liggen aanmerkelijk hoger. En toch puilt mijn brievenbus nog altijd uit met kerkelijk drukwerk.

Maar marketing is meer dan een oneliner op een poster of een commercial op tv voor Kerst.

Concreet: kerkmensen zien nieuwkomers vooral als nieuwelingen. Marktonderzoek van Motivaction dit voorjaar voor de remonstranten leerde mij dat mensen die zich oriënteren op kerk en geloof juist serieus genomen willen worden om wat zij kunnen inbrengen aan ervaring en wijsheid. Het accent in onze nieuwe aanpak ligt dan ook niet op 'kom naar de kerk op zondag' maar 'wij zijn nieuwsgierig naar jouw geloof en willen met je in gesprek'. Vriendschap, met dank aan Facebook, is het nieuwe broeders en zusters.

Ik kan het andere kerken aanraden. Een reclamecampagne roept in alle gevallen gesprek op. Begint geloof bij jou of begint het bij God? Kun je wel over 'mijn God' spreken? Zoals een goede preek op zondag de tongen los kan maken maar nu anders, op straat of thuis voor de buis. Dat is winst.

'Ga aan de anderen vertellen dat je mij gezien hebt', was het devies van Jezus toen hij opstond uit zijn graf en Maria Magdalena tegenkwam. Als ik tweeduizend jaar geleden Jezus was tegengekomen, had ik - met de kennis van nu - direct een marketeer in de arm genomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden