Kent u die mop van de Frans-Duitse as?

Germany's Chancellor Angela Merkel (L) looks as French president Emmanuel Macron speaks during a joint press conference with on the second day of a summit of European Union (EU) leaders on March 23 2018, in Brussels. / AFP PHOTO / Ludovic MARIN Beeld AFP

De Franse president Macron loopt ver voor de muziek uit met zijn ambitieuze hervormingsplan voor de eurozone. Veeg eerst je eigen straatje maar eens schoon, zegt premier Rutte.

Het stond in de sterren geschreven, na de Franse en Duitse verkiezingen van vorig jaar. De EU-enthousiastelingen Emmanuel Macron en Angela Merkel zouden die hele Europese Unie wel eens even op sleeptouw gaan nemen. En marche! Een half jaar later is de vraag: waar blijft-ie nou, die doorgesmeerde Frans-Duitse as? Vrijdag, tijdens de eurozone-top in Brussel, was die er nog steeds niet.

Eurozone-toppen, waar alleen de regeringsleiders van de negentien eurolanden aanschuiven, zijn zeldzaam. Tot voor kort werden ze alleen gehouden bij levensbedreigende crises. Vrijdag was het omgekeerde het geval. Het korte vergaderrondje was saai. De eurozone gaat goed. De Europese leiders hadden het bij hun andere, volwaardige EU-top drukker met ‘uitdagingen’, opgeworpen door ‘de presidenten Trump, Poetin en Erdogan’, zoals voorzitter Donald Tusk van de Europese Raad het met onderkoelde dramatiek verwoordde.

“Voorspelbaar, maar wel constructief voorspelbaar”, zo vatte een ingewijde de eurozone-top samen. Alle landen bereden hun stokpaardjes. “Wij willen dat de oerbelofte van de euro wordt waargemaakt”, zei premier Rutte. “Meer welvaart voor iedereen, geen herverdeling van de bestaande welvaart. Iedereen moet z’n eigen huis op orde brengen.” Dat laatste is een subtiele knipoog naar Macron, die nog de nodige binnenlandse economische hervormingen heeft af te vinken.

Macron heeft sinds zijn intrede in het Élysée gehoopt dat hij met Merkel een ambitieus hervormingsplan voor de muntunie op tafel zou leggen in Brussel. De eurozone ging immers het lekkende dak repareren nu de zon zo uitbundig scheen. De Franse president pleitte onder meer voor een eigen begroting voor de eurozone en een Europese superminister van financiën.

Frisser beleid

Hij putte die hoop vooral uit de Duitse regeringsverklaring, die bol staat van Europa. Maar nu de regering Merkel-IV er eenmaal zit, blijken dat vooral mooie woorden te zijn, zonder bijbehorende concrete koerswijzigingen. Berlijn is weliswaar bereid om na de Brexit meer bij te dragen aan de EU-begroting (in tegenstelling tot Nederland), maar dat is het wel zo’n beetje.

Veelzeggend zijn de uitspraken van de nieuwe minister van financiën, SPD’er Olaf Scholz. Die zou zogenaamd een frisser beleid gaan voeren dan zijn voorganger, begrotingshavik Wolfgang Schäuble. “We willen en kunnen niet voor iedereen betalen”, zei Scholz onlangs tegen verslaggevers van de Süddeutsche Zeitung. “Een Duitse minister van financiën is een Duitse minister van financiën.”

Tekst loopt door onder de afbeelding.

Emmanuel Macron (R) en Angela Merkel (L) na hun ontmoeting. Beeld EPA

LEES OOK: Fotoserie: Angela Merkel en haar dure Franse vriendjes

Het verschil tussen de christen-democraat Schäuble en de sociaal-democraat Scholz blijkt dus net zo groot als tussen de sociaal-democraat Dijsselbloem en de christen-democraat Hoekstra. Die laatste speelde een niet te onderschatten rol in de gedachtevorming over de verbouwingen aan de eurozone. De CDA’er verzamelde zeven (vooral Noord-)Europese collega’s om zich heen voor een nuchter contragewicht tegen een mogelijke Frans-Duitse as en hield, in het spoor van Rutte, een goed opgepikte toespraak in Berlijn.

Duitsland zit nog in de bezinningsperiode, maar lijkt meer over te hellen naar de lijn-Rutte dan naar de lijn-Macron. Berlijn en Parijs werken door aan een gezamenlijk voorstel. Dat zullen ze op de volgende, belangrijkere eurozone-top in juni presenteren. Het zou zomaar kunnen dat het Nederlandse geluid daarin sterker doorklinkt dan een half jaar geleden kon worden bevroed.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden