Kennis vluchteling telt niet mee

De Congolees Pierre Mafouta (47) leeft zijn vrouw en zoon van zo'n 1200 euro per maand. Uitzicht op een spoedige inkomenssprong heeft Mafouta niet - ook al heeft hij prachtige diploma's. In 1993 studeerde hij cum laude af in landbouw en irrigatie aan een Russische universiteit. © Patrick Post Beeld
De Congolees Pierre Mafouta (47) leeft zijn vrouw en zoon van zo'n 1200 euro per maand. Uitzicht op een spoedige inkomenssprong heeft Mafouta niet - ook al heeft hij prachtige diploma's. In 1993 studeerde hij cum laude af in landbouw en irrigatie aan een Russische universiteit. © Patrick Post

Een op de drie vluchtelingen in Nederland leeft onder de armoedegrens. De vrees is dat dat percentage zal stijgen. Hoe komt het dat vluchtelingen het zo moeilijk hebben op de arbeidsmarkt?

In Nederland leeft 6,2 procent van de bevolking onder de armoedegrens, een besteedbaar inkomen van onder het 'sociale minimum' van 10.000 euro. Bij gezinnen met een vluchtelingenachtergrond ligt dat dus bijna vijf keer zo hoog, bleek uit onderzoek van het CBS waar Trouw gisteren over berichtte.

De uitkomst verbaasde opdrachtgever VluchtelingenWerk niet. Er wordt al jaren geklaagd over de moeizame start van vluchtelingen in Nederland. Ze verblijven door lange procedures soms jarenlang in asielzoekerscentra, waar ze geen taallessen krijgen, niet mogen werken en alleen zakgeld krijgen. Het wachten op een verblijfsvergunning duurde vaak tien jaar.

En dan, na jarenlange onzekerheid en verveling, is er geen tijd meer te verliezen. Dan moet de vluchteling ineens zo snel mogelijk de taal leren, zich laten her- of bijscholen en aan het werk. Dat wringt.

Uit eerder onderzoek naar de arbeidsmarktpositie van hogeropgeleide vluchtelingen, in opdracht van het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid, bleek eenderde werkloos. Twee derde van degenen met een baan werkte onder zijn of haar niveau.

Artsen staan aan de lopende band, juristen doen schoonmaakwerk. Het is logisch dat een dokter uit Afghanistan hier niet zomaar meteen aan de slag kan en de advocaat uit Somalië hier eerst ook de Nederlandse wet moet bestuderen.

Maar in Nederland zijn goede bijscholingstrajecten voor hoogopgeleide specialisten voor veel vluchtelingen onbereikbaar.

In een interview in Trouw vertelde de Nederlandse Somaliër Dahir Hassan Abdi (57): "Ik had in Somalië vijftien jaar als advocaat gewerkt. Ook voor de Verenigde Naties. Maar in Nederland kreeg ik te horen dat ik mijn studie zo'n beetje opnieuw moest doen." Dahir werkte als jammaker, vertrok toen naar Engeland, waar zijn diploma's wel snel werden erkend en hij nu jurist is.

Pure kapitaalvernietiging, stelt de Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF steeds weer. Korte-termijnpolitiek, zo bekritiseert VluchtelingenWerk het huidige beleid dat nieuwkomers niet helpt hun oude diploma's te verzilveren, maar dwingt zo snel mogelijk aan het werk te gaan. Ook als dat ver onder hun niveau is.

Economische crises helpen niet echt. Het politieke klimaat evenmin. De personeelsmonitor van de Nederlandse gemeenten toonde een flinke daling van het aantal allochtone ambtenaren.

Kennisinstituut Nicis, concludeerde in 2010 dat diversiteitsbeleid geen thema meer was. Er zijn nauwelijks stageplekken en werkervaringplekken meer, merken vluchtelingenorganisaties. De overheid doet zelf ook niets meer om vluchtelingen, die vaak geen netwerk hebben dat hen aan een baan kan helpen, een steuntje in de rug te geven.

De overheid eist wel van alles, zo luidt de kritiek: zelfredzaamheid, investeren in je toekomst, de eigen broek ophouden. Het budget voor taallessen en inburgering wordt wegbezuinigd, vluchtelingen moeten dat zelf gaan betalen.

Geen goed idee, zeggen vluchtelingenorganisaties: nieuwkomers die soms berooid aankomen, kosten hebben moeten maken in het kader van de gezinshereniging en hoge leges betaalden, zullen zich nog dieper in de schulden moeten steken. Het zal hun uitgangs- en inkomenspositie volgens VluchtelingenWerk eerder verslechteren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden