Kennis over veiligheid stoffen te mager

In Europa worden meer dan 100000 chemische stoffen geproduceerd, waarvan zo'n 30000 in volumes boven de ton. De stoffen zijn meestal niet getest op veiligheid. Zelfs van de 2000 stoffen die in volumes worden geproduceerd van boven de duizend ton is maar van eentiende bekend wat de risico's zijn.

De Europese Commissie stelde deze week dat haast moet worden gemaakt met het beoordelen van risico's. Dat wordt bemoeilijkt doordat van de bulk aan stoffen nauwelijks gegevens beschikbaar zijn. Alleen als er voldoende gegevens bekend zijn, wordt bepaald of een stof verboden moet worden. Dat er in de Europese Unie 140 verboden zijn betekent dus niet dat dit de enige gevaarlijke stoffen zijn. Van het gros is gewoon onvoldoende bekend. De inhaalslag die in 1993 is ingezet om gegevens en risico's te inventariseren heeft weinig opgeleverd. Tussen 1993 en heden hebben in heel Europa slechts vijf stoffen het hele risicobeoordelingstraject doorlopen. Van bijna vijftig stoffen is de beoordeling klaar, maar moet nog bekeken worden of ze echt veilig zijn. Het gebrek aan kennis, het trage proces én omdat er een algehele ongerustheid is over al die stoffen, zijn volgens P. van der Zandt van het RIVM de reden voor nieuwe voorstellen van de EU.

Europees milieu-commissaris M. Wallström noemt het een aanpak om stapje voor stapje de stoffen die kankerverwekkend zijn, die zich in onze lichamen en in het milieu ophopen en die ons voortplantingvermogen aantasten, te vervangen.

,,Nu is het aan de overheid en aan milieuorganisaties om te bewijzen dat een stof schadelijk is'', zegt I. Bloemink van Waterpakt, die ook namens Stichting Natuur en Milieu, Greenpeace en nog drie milieuorganisaties spreekt. Volgens haar moet de industrie van de EU van een kleine 1400 stoffen bewijzen dat een stof niet schadelijk is. Volgens de organisaties zou ook voor zeer moeilijk afbreekbare stoffen en stoffen die zich in lichaamsweefsel opslaan, waarvan nog niet is aangetoond dat ze schadelijk zijn, een omgekeerde bewijslast moeten gelden. ,,Als er over 20 jaar schadelijke effecten blijken te zijn, dan kun je niet meer terug, dan hebben de stoffen zich over de wereld verspreid en zitten ze in onze voedselketen.'' Als voorbeelden van gevaarlijke stoffen die we dagelijks gebruiken noemt ze musk-xyleen en broomvertragers. Broomvertragers, die in bijna alle apparaten zitten die warm worden zoals televisie's, computers en koffiezetapparaten, zijn aangetroffen in bloed van arbeiders. Musk-xyleen is een stof die veel voorkomt in bodylotion, zeep, schoonmaakmiddelen en deodorant. Als we Noordzeekrab eten hebben we volgens haar grote kans musk-xyleen binnen te krijgen. De stof veroorzaakt kanker bij muizen, maar is niet verboden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden