'Kennelijk komt de boodschap niet over'

Moslims waarderen waarschuwing burgemeester Van der Laan: generaliseer niet

Ja, ook burgemeester Eberhard van der Laan van Amsterdam juicht het toe als moslims in Nederland openlijk afstand nemen van het gedachtengoed van de de islamitische terreurbeweging IS. Zo beschouwd denkt hij er hetzelfde over als zijn Rotterdamse collega Ahmed Aboutaleb.

Maar in de Abel Herzberglezing die hij zondag uitsprak, voegde Van der Laan daar een waarschuwing aan toe. Niet elke moslim die zich niet openlijk uitspreekt tegen IS, is automatisch voorstander van dit gruwelregime. Wie dat zo stelt, generaliseert. En wie vindt dat álle Nederlandse moslims publiekelijk afstand móeten nemen van IS, werkt die generalisatie in de hand.

Wat mag er van Nederlandse moslims verwacht worden? Helpt het als zij zich distantiëren van IS? Of is dat zinloos? Moslims hoeven - zoals op sociale media werd opgemerkt - toch ook geen afstand te nemen van de misstanden bij de Staatsloterij?

Ahmet Azdural, directeur van het Inspraakorgaan Turken: "Persoonlijk vind ik dat moslims geweld moeten veroordelen. Omdat het gaat om geweld uit naam van de islam, moeten wij meer moeite doen om afstand te nemen van de interpretatie van de islam waarin geweld wordt goedgekeurd.

"Maar ik ben directeur van een federatie van negen organisaties die niet precies hetzelfde denken. Enkele zeggen: 'Dat we dit afkeuren moet toch vanzelfsprekend zijn!' Toen ik hen voor de zomer de vraag voorlegde, kreeg ik ook de reactie: 'We hebben al afstand genomen van het geweld van IS, maar het lijkt wel of niemand dat wil horen.' Kennelijk komt de boodschap niet over."

Yassin Elforkani, imam in Amsterdam: "Er is een discussie gaande over de islam en de Nederlandse samenleving. Daar zit ook een religieuze dimensie aan: het gaat over mensen die in Gods naam optreden. In die discussie geef je je mening en dan is het niet meer dan normaal dat je je distantieert van IS.

"Maar het is een verschil of ik dat als burger zeg of dat de burgemeester ertoe oproept. Want als je dat als burgemeester doet, impliceer je: je komt in het verdachtenbankje als je je niet uitspreekt. Daarom deed de waarschuwing van burgemeester Van der Laan me plezier. Hij zit erbovenop, maar hij is er voor ál zijn burgers, hij wil moslims niet in een hoek drukken."

Zihni Özdil, maatschappijhistoricus aan de Erasmus Universiteit: "De vraag alleen al illustreert het belabberde niveau van het debat in Nederland. We verwachten van organisaties uit moslimkringen dat ze afstand nemen van IS - dat kan ik nog begrijpen. Maar alle moslims!? Hoe stellen we ons dat voor?

"Deze discussie zegt iets over hoe het ervoor staat met het burgerschap in Nederland. Kennelijk beschouwen we die één miljoen moslims als een vijfde colonne. Ze zijn staatsburger, maar tegelijk ook niet echt, want als ze geen afstand nemen van IS, zijn ze verdacht.

"Aan mensen met blauwe ogen en blond haar wordt deze vraag niet gesteld. Ik ben zelf seculier. Waarom moet ik afstand nemen van iets waarmee ik niets te maken heb? Die 130 Syriëgangers, die zijn gevaarlijk, ja. Maar op basis daarvan wordt een hele bevolkingsgroep in de hoek gezet. Het is infantiel!"

'Niet namens mij'

Hoe kan je laten weten dat je niets met IS te maken wilt hebben? De Londense Active Change Foundation roept jonge Britse moslims op dat via Twitter te doen. Aan de hashtag #notinmyname kunnen twitteraars een eigen tekst toevoegen waarin ze uitleggen dat IS niets te maken heeft met de islam zoals zij die beleven. Hun islam 'predikt vrede, eerbied en liefde', IS is met zijn ideologie van de haat 'de echte vijand van de islam'. Ook jonge Nederlandse moslims beginnen zich al aan te sluiten bij de actie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden