'Kennedy was een goede president, maar zeker geen fantastische'

President John F. Kennedy op 24 oktober 1962. Beeld afp
President John F. Kennedy op 24 oktober 1962.Beeld afp

Hij is een legende in de Verenigde Staten, zelfs benoemd tot een van de populairste presidenten van de twintigste eeuw. Vijftig jaar na zijn dood is John F. Kennedy nog steeds een volksheld. Niet helemaal terecht, vinden sommige Amerikaanse historici. 'Hij was een goede president, maar zeker geen fantastische', schreef historicus Alan Brinkley onlangs in The Atlantic.

Jeannine Julen

Veel memorabele politieke prestaties heeft Kennedy volgens Brinkley niet geleverd. Zijn grootste succes, en ook meteen de meest belangrijke, was het sussen van de Cubacrisis. Als het aan zijn militaire adviseurs had gelegen, was Kennedy met veel militair geweld Cuba binnengevallen. Maar de president besloot anders en voorkwam een nucleaire oorlog tussen de Verenigde Staten en de voormalige Sovjet Unie.

Verder moest de charismatische president het volgens historicus Brinkley vooral van zijn voorkomen hebben. Kennedy was een excellent spreker, werd door velen uitzonderlijk knap bevonden en maakte zich in een tijd van raciale segregatie hard voor de mensenrechten. Maar de president had geen goede relatie met het Congres, waardoor een aanzienlijk deel van zijn wetten geen doorgang vond. Pas na zijn dood werden wetsvoorstellen als de Voting Act, die het voor etnische minderheden mogelijk maakte om probleemloos hun stem uit te brengen, toegevoegd aan het Amerikaanse wetboek.

Brinkley omschrijft Kennedy verder als een passieloze rokkenjager die gebukt ging onder een voortdurende ziekte die niet bij naam genoemd wordt. Net als zijn vader was hij seksverslaafd. Er miste iets bij de president, maakt de historicus duidelijk. Hij haalt een citaat aan van auteur- en biograaf van Kennedy- Nigel Hamilton om dat duidelijk te maken: "Hij had een goed stel hersens, moed, een bescheiden charisma, een prima voorkomen, idealisme en geld. Toch ontbrak er iets. Een zekere diepgang, seriositeit of doel."

'Kennedy was geen niemendalletje'
"Laten we nou niet doen alsof de man slechts een niemendalletje was", ergert Amerikadeskundige Willem Post zich. Kennedy wordt te vaak neergezet als enkel een rokkenjager, de man die aanpapte met Marilyn Monroe. Of de man die zijn ongekende populariteit aan zijn vroege dood te danken heeft. Maar hij verdient veel meer dan dat, vindt hij.

Hij was slechts twee jaar en tien maanden president, maar in die tijd kreeg hij veel voor elkaar, zegt Post. "Als Kennedy naar zijn militaire adviseurs had geluisterd, was er een nucleaire oorlog uitgebroken en hadden we nu dit gesprek niet gevoerd. Daarnaast was hij verantwoordelijk voor de deëscalatie van de Vietnamoorlog. Hij was van plan duizend Amerikaanse militairen terug te trekken uit het Aziatische land, maar vlak na zijn dood draaide zijn opvolger Johnson die beslissing terug. Het gevolg was een verergering van het conflict."

In Nederland, maar ook daarbuiten, wordt soms gedaan alsof onze oma's en opa's naïef waren, zegt Post. "Alsof ze onwetend achter hem aanhobbelden en niet wisten wat deze man betekent heeft voor de geschiedenis. Maar Kennedy stond, net als Obama in 2008, voor de verandering die nog moest komen. Vlak na de moord op Kennedy riep een VARA-journalist: 'Dit is erger dan een natuurramp.' Dat zegt wel wat."

Toch niet de grootste president van de VS
En Post heeft meer voorbeelden. "Hij durfde het aan om zich in de jaren zestig achter Martin Luther King te scharen. Daar heb je lef voor nodig, want je was als president zo al je stemmers uit het zuiden kwijt. Na zijn dood riep de zwarte gemeenschap in de Verenigde Staten dan ook: 'He was our guy.' Hij inspireerde mensen."

Toch moet Post historicus Brinkley toch een beetje gelijk geven. Kennedy was zeker niet de grootste president die Amerika heeft gehad. Persoonlijk vindt de Amerikadeskundige Frankling Roosevelt en Abraham Lincoln van een grotere staat van dienst. "Roosevelt heeft lang geregeerd en Lincoln was president tijdens de burgeroorlog. Ze waren groter, maar onderschat Kennedy niet. Hij regeerde tijdens de Koude Oorlog toen de wereld balanceerde op de rand van de afgrond."

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden