Kenianen stemmen over nieuwe grondwet

(Novum/AP) - In Kenia zijn de stembureaus maandag opengegaan voor het eerste referendum sinds de onafhankelijkheid van Groot-Brittannië in 1963. De bevolking wordt gevraagd zich uit te spreken over een nieuwe grondwet die zowel bij de regering als de bevolking grote verdeeldheid heeft gezaaid. Bij campagnegeweld kwamen zeven mensen om het leven.

In de hoofdstad Nairobi konden tientallen mensen niet stemmen omdat hun naam niet op de lijst voorkwam. Een verslaggever van een onafhankelijke tv-zender zei te hebben gezien dat voorstanders van de grondwet in Busia, West-Kenia, mensen betaalden om vóór te stemmen. Uit vrees voor dergelijke fraude verzamelden zich in Kibera, de grootste sloppenwijk van Afrika, honderden bewoners bij de stembureaus om hun stem te beschermen.

Voor- en tegenstanders van de ontwerpgrondwet zijn het erover eens dat Kenia een nieuwe grondwet nodig heeft om een eind te maken aan tientallen jaren van machtsmisbruik door de politieke leiders. Over de inhoud zijn zij het echter oneens. Het voornaamste bezwaar van de tegenstanders is dat er volgens hen teveel macht wordt toebedeeld aan de president.

Minister van wegenbouw Raila Odinga, die de campagne tegen de grondwet heeft aangevoerd, zei te verwachten dat de opkomst hoger wordt dan bij de laatste verkiezingen, die door de oppositie werden gewonnen. De minister zei ervan overtuigd te zijn dat de neestemmers zullen winnen.

Een 33-jarige kiezer, Frederick Kyalo, zei tegen te zullen stemmen omdat de president de bevoegdheid krijgt om ministers te benoemen uit oppositiepartijen, zonder daar de leiders van die partijen in te kennen. "Als we geen effectieve oppositie hebben zullen de rechten van de burgers opnieuw worden geschonden", zei hij. De 55-jarige Wilson Kamita zei voor de grondwet te zullen stemmen omdat daarin de belangen van zowel jongeren als ouderen, en zelfs het milieu, worden gewaarborgd. "We hebben vele jaren gevochten voor een nieuwe grondwet en dit is hem", zei hij.

De grondwet is geschreven door minister van justitie Amos Wako en is een combinatie van een ontwerp dat in maart vorig jaar werd opgesteld door een grondwetgevende vergadering en een versie die in juli door het parlement werd opgesteld. In Wako's ontwerp overheerst de latere versie, die volgens critici teveel macht geeft aan de president.

Het referendum wordt mede gezien als een oordeel over president Mwai Kibaki, die in 2002 werd gekozen op zijn beloften de corruptie uit te bannen, het bestuur te hervormen, de werkloosheid te bestrijden en de levensomstandigheden van de Kenianen te verbeteren. Velen vinden dat hij daar niet in is geslaagd. Kibaki zei zondag dat de voorgestelde grondwet een basis biedt voor verandering.

Een derde van de volwassen Kenianen is analfabeet. Wie voor de grondwet is moet een banaan aankruisen, wie tegen is een sinaasappel. De eerste uitslagen worden maandagavond verwacht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden