Keniaanse storm in Amsterdam te vroeg uitgeraasd

AMSTERDAM - Een wereldrecord als afscheid. In de huidige, troosteloze staat waarin het Olympisch Stadion zich bevindt, zou dat de Amsterdam marathon een al te bizar contrast hebben gegeven. Maar ook voor de Keniaan Sammy Korir, die het evenement met 2.08.24 weer op de wereldkaart zette, vormde de burcht een weinig representatief ontvangstportaal.

Vandaag wordt begonnen aan de face-lift, die het stadion in de oorspronkelijke staat van 1928 moet brengen. Destijds vonden start en finish van de olympische marathon op dit historische terrein plaats. Vlak voor het betonnen omhulsel wordt verwijderd, keerde de marathon van Amsterdam er gisteren terug in de stille hoop dat voor volle tribunes weer historie zou worden geschreven. Liefst 25 kilometer lang bleef de illusie van een wereldrecord gisteren zowaar overeind, maar uiteindelijk mocht niemand van de weinige getuigen ontevreden zijn met de wat reëlere afloop.

De marathon van Amsterdam moet weer spraakmakend worden, en dan niet in de zin van de talloze incidenten in het afgelopen decennium. Het evenement was op sterven na dood, totdat Jos Hermens en Rob Pauel vorig jaar besloten het nieuw leven in te blazen. In vergelijking met de editie van '95, zijn daartoe belangrijke stappen gezet. De gemeente Amsterdam bleek zelfs bereid de binnenstad voor het verkeer op slot te doen en wegopbrekingen glad te strijken. Het vlakke parkoers biedt net als dat van Rotterdam uitzicht op supertijden, maar het zal Amsterdam eens geheel meezitten.

Dat gebeurde zelfs niet toen Gerard Nijboer er in 1980 een Europees record van 2.09.01 liep, tot gisteren de snelste tijd ooit in Amsterdam gerealiseerd. In de 22ste editie speelden de lage temperatuur (5 tot 6 graden) in combinatie met een hoge luchtvochtigheid de lopers parten. De dichte mist maakte zelfs een rechtstreekse TV-uitzending onmogelijk. Liefst zou de organisatie het evenement begin oktober op de kalender plaatsen, maar vooralsnog heeft de KNAU een verzoek daartoe geweigerd.

Een structureler probleem vormt de factor geld. Zes ton voor het lopersveld is nu eenmaal te weinig om de wereldtop te binden. Daarom werd een stunt bedacht: voor de winnaar die tevens de beste seizoentijd zou verbeteren, lag achter het finishlint een miljoen gulden klaar. De verzekeraar die zich daarvoor garant stelde, haalde rustiger adem naarmate duidelijker werd dat het huidige seizoen op marathongebied uitzonderlijk van kwaliteit is. Liep de Portugees Domingos Castro afgelopen voorjaar in Rotterdam al 2.07.51, de Marokkaan Khalid Kannounchi bleef vorige maand met 2.07.10 slechts twintig seconden verwijderd van het wereldrecord.

Een team van acht Kenianen kwam af op het kapitaal en bleek na vaststelling van de verdeelsleutel in staat tot perfecte samenwerking. Maar Jos Hermens vreesde vooraf al wat tijdens de race daadwerkelijk gebeurde. De discipelen van de befaamde Italiaanse arts en trainer Gabriele Rosa trokken zich niets aan van de slechte omstandigheden, en openden ver beneden wereldrecordschema. Hoe goed hazen en kopmannen ook samenwerkten, dit moordende tempo bleek niet vol te houden. Na vijftien kilometer werd het eerste verval zichtbaar, halfweg lag het record van Densimo nog altijd binnen bereik, maar na 25 kilometer volgde de ineenstorting. Hermens, niet zonder ironie: “De eerste vijf kilometer kan je Afrikanen nog intomen, daarna moet je ze laten gaan. Als ik ze zou dwìngen langzamer te lopen, word ik afgeschilderd als slavendrijver.”

Goedbeschouwd was het een wonder dat de verbaal zo bescheiden Korir de kracht en energie behield om zich met 2.08.24 als veertiende op de wereldseizoenranglijst te kunnen plaatsen. Een positie die hij overigens enkele uren later reeds verloor aan zijn landgenoot John Kagwe, die in 2.08.11 New York won. Zijn medekoplopers Yego (2.10.59) en Tangus (2.11.37) vielen ver terug en werden zelfs gepasseerd door de in Spanje wonende Marokkaan Kamel Ziani en de berekenend lopende Mexicaanse favoriet Andres Espinosa. Dit duo rukte op vanuit de tweede groep, die op 25 kilometer nog een achterstand van twee minuten had.

Voor de nog geen duizend toeschouwers die de moed hadden de bouwval aan het Stadionplein te betreden, viel er op nationaal gebied niets te vieren. Veteraan Aart Stigter passeerde de finish als twaalfde, op meer dan twaalf minuten van Korir. Bert van Vlaanderen bleef zelfs aan het oog onttrokken. Al na zeven kilometer speelde een oude heupblessure op, waarna opgave volgde. Haas René Godlieb was voor de race nog geïnstrueerd door Van Vlaanderen's vrouw. De pijn zou vooral tussen de oren zitten, in geval van klachten moest Bert maar vooruit worden geschreeuwd. “Maar toen ik zag hoe kreupel hij liep, was duidelijk dat het ècht niet ging”, aldus Godlieb.

Van Vlaanderen berustte in deze tegenslag, zoals hij dat de afgelopen jaren zo vaak heeft gedaan. Rugklachten, stressfractuur in het scheenbeen en dan nu weer een zenuwontsteking in de heup. In 1993 leek de toekomst zo zonnig na zijn derde plaats op de WK in Stuttgart, maar het werden jaren van kwakkelen. Pas vorige week kreeg de onverstoorbare atleet de mogelijke veroorzaker van alle problemen getoond: hijzelf. Sportarts Peter Vergouwen keerde hem afgelopen jaar binnenstebuiten. Bloedwaarden wijzen niet direct op overtraindheid, maar dicht daar tegenaan heeft het vaak gezeten.

“Ik heb altijd heel hard en veel getraind”, aldus Van Vlaanderen. “Ik ben nu eenmaal iemand die moet worden afgeremd. Misschien heb ik van mijn lichaam wel teveel gevraagd, heb ik soms meer afgebroken dan opgebouwd. En als je vermoeid bent, ben je meer vatbaar voor blessures.” Nee, Van Vlaanderen heeft zichzelf allerminst afgeschreven. Moedeloos worden van tegenslagen, dat is voor hem een onbekend fenomeen. Omdat hij alleen in trainen al zoveel plezier vindt, dat hij het niet zou willen laten. “Er kan in mijn programma een hoop veranderen. Ik laat mijn blessure genezen en pak dan de draad gewoon weer op.” Waarbij Vergouwen hem in het oog zal houden omdat zijn eigen trainer Jon Wellerdieck in de Verenigde Staten te ver weg zit om op de rem te trappen als de atleet zijn grenzen overschijdt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden