Kenia dwarsboomt hulporganisaties

Wetswijziging is straf voor samenwerking van ngo's met het Strafhof in Den Haag

NAIROBI - Keniaanse ontwikkelingsorganisaties vrezen dat ze de deuren moeten sluiten. Ze wachten gespannen een stemming in het parlement af over een wetswijziging waardoor lokale non-gouvermentele organisaties (ngo's) niet meer dan 15 procent financiering uit het buitenland mogen ontvangen. Terwijl de meeste Keniaanse hulporganisaties grotendeels op buitenlandse donaties draaien.

Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch ziet een verband tussen het drastische regeringsvoorstel en de hulp die sommige ngo's geven aan het Internationaal Strafhof in Den Haag (ICC), waar processen lopen tegen de Keniaanse president Uhuru Kenyatta en zijn vice-president William Ruto. Beiden worden beschuldigd van schendingen van de mensenrechten tijdens geweld na omstreden verkiezingen van 2007-2008. "De regerende Jubilee-coalitie lijkt burgergroeperingen te straffen voor hun rol in de rechtszaken bij het ICC", concludeert Daniel Bekele, directeur van de Afrika-afdeling van Human Rights Watch.

De Jubilee-coalitie van Kenyatta en Ruto heeft een kleine meerderheid in het parlement. Het is moeilijk te voorspellen of de wetswijziging voldoende steun krijgt om aangenomen te worden. "Een flink aantal parlementsleden lijkt geneigd naar ons te luisteren dat we niet kunnen functioneren zonder buitenlandse steun. Maar tegelijkertijd vrezen we dat er druk op ze wordt uitgeoefend om voor te stemmen met als inzet hun eigen politieke overlevingskansen", oppert Janet Mawiyoo ,directeur van KCDF, het Keniaanse gemeenschapsontwikkelingsfonds.

KCDF zamelt een deel van haar fondsen lokaal in met acties en bedelen bij grote bedrijven. Maar het leeuwendeel van de drie tot vier miljoen euro die KCDF jaarlijks schenkt aan lokale projecten komt uit het buitenland. De organisatie financieert onder meer onderwijs voor meisjes, projecten voor werkloze jongeren, kleinschalige waterzuiveringsinstallaties en gezondheidszorg. Mawiyoo: "Wij kunnen op buitenlandse steun rekenen vanwege onze aanpak. Wij beslissen niet wat een lokale gemeenschap nodig heeft maar luisteren naar wat de plaatselijke bevolking als oplossing ziet voor de eigen problemen."

Parlementsleden zijn de laatste weken benaderd door ngo's, er zijn open brieven geschreven en acties gevoerd om aanname van de wetswijziging te voorkomen. De regering lijkt er echter op gebrand om wraak te nemen voor "ondermijning van het huidige gezag in Kenia". Eerder dit jaar beschuldigde de presidentiële persdienst organisaties zoals anticorruptie-waakhond Transparency International en de Internationale commissie van juristen van de vorming van een "web van slechtheid". "Ngo's verbonden met de ICC-zaken worden gestuurd en gefinancieerd van buitenaf", aldus de persdienst.

De interreligieuze raad in Kenia waarschuwt dat de aanname van de wetswijziging desastreuze gevolgen zal hebben voor de bevolking. Ziekenhuizen en scholen worden vaak financieel gesteund en geleid door religieuze organisaties die op hun beurt geld krijgen uit het buitenland. Zo'n 40 procent van de anderhalf miljoen Kenianen besmet met hiv ontvangt medicijnen van religieuze organisaties. De overheid verstrekt weliswaar ook gratis aidsremmers maar kan niet iedereen voorzien.

"Het houdt voor ons op als de wetswijziging wordt aangenomen", zegt een sombere Alie Eleveld, de Nederlandse directeur van Swap, een organisatie die zorgt voor veilig water en aidsbestrijding in de West-Keniaanse stad Kisumu. De regio langs het Victoriameer heeft landelijk het hoogste aantal hiv-besmettingen en malariadoden. Swap steunt kleine, plaatselijke ondernemingen in de regio die worden geleid door gezondheidsdeskundigen. Zij gaan van deur tot deur om de bevolking tips te geven over gezondheidszorg en hygiëne en bieden gesubsidieerde producten aan, zoals tabletten voor waterzuivering, muggennetten, condooms en maandverband.

"Wij draaien voor 80 procent op buitenlands geld, zoals van het Bill Gates Fonds. De rest halen we binnen door de verkoop van onze spullen of acties zoals onze jaarlijkse marathon van afgelopen weekend", vertelt Aleveld. "Het is voor ons onmogelijk te overleven met slechts 15 procent buitenlandse steun. En dat zal funest zijn voor de minstbedeelden in de maatschappij."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden