Recensie

Kendrick Lamar bouwt een spiegelpaleis

Kendrick Lamar - DAMN. Beeld AP

Kendrick Lamar
DAMN.
(Aftermath / Interscope / Top Dawg)
*****

Kendrick Lamar is de beste rapper ter wereld. Nu zijn er meer rappers die dat over zichzelf zeggen, maar als de doorgaans bedachtzame Kendrick dat zegt, ga je toch luisteren. Dat is ook hard nodig, om alle diepere lagen, talloze woordspelletjes, dubbele betekenissen en metaforen te ontdekken waarmee Kendrick Lamar zijn, wederom, verbluffende album ‘DAMN’ heeft volgestopt.

Voornaamste boodschap: dat van die beste rapper ter wereld? Da’s niet altijd even eenvoudig. Na zijn politiek geladen meesterwerk ‘To Pimp A Butterfly’ (2015) werd Kendrick Lamar (29) definitief een superster. Hij werd geprezen om dat rijk geproduceerde album, om hoe hij daarop de onmacht van zwart Amerika verwoordde, en hoe hij daarbij beslist niet voor de makkelijkste weg koos en er tóch een enorm publiek mee bereikte. 

Hitsingle ‘Alright’ werd het lijflied van de Black Lives Matter-beweging, ánderen noemden hem de beste rapper ter wereld. Dat maakte hem tot doelwit van de rechtse tv-zender Fox News ("hiphop doet jonge Afro-Amerikanen meer kwaad dan racisme”), van de giftige muziekindustrie, en van zichzelf. Hij kwam erachter dat, hoe groot zijn succes ook, hij de onzekerheid, depressie en angsten uit zijn jeugd in de achterbuurten van Los Angeles maar niet kwijtraakte. Tussen de regels van ‘DAMN.’ sluimert die voortdurende twijfel: waarom doet Kendrick eigenlijk wat hij doet?

De veertien nummers op het album hebben elk hun tegenhanger. De waarheid heeft twee kanten, wil hij maar zeggen, waarmee Kendrick meteen de hypocrisie rondom, ja, zo’n beetje alles blootlegt. Het persoonlijke versus het politieke, liefde versus lust, trots versus bescheidenheid, angst versus lef, het doel versus de middelen, het idee van Amerika versus de werkelijkheid. Om uiteindelijk uit te komen op de meest fantastische vertelling van het album: lotsbestemming versus God.

Want in uitsmijter ‘DUCKWORTH’ verhaalt Kendrick Lamar over hoe zijn ontdekker, platenbaas Top Dawg, in een vorig leven van plan was de plaatselijke Kentucky Fried Chicken te beroven. Daar werkte ene Kenny Duckworth senior - de vader van Kendrick Lamar. Top Dawg komt tot inkeer wanneer hij ontdekt wat voor goede gast Duckworth is, en blaast de overval af. 

Tekst loopt door onder afbeelding. 

Verhalenverteller

Had die wel plaatsgevonden, was Kendrick opgegroeid zonder vader. Dan had hij mogelijk voor criminaliteit in plaats van muziek gekozen. Had Top Dawg nooit zijn leven gebeterd om een platenmaatschappij te beginnen. En had de wereld Kendrick Lamar nooit gekend.

Kendrick Lamar is een verhalenverteller, en doet dat hier voortreffelijk. Ook technisch wordt de rapper steeds begaafder - luister naar de agressie van ‘DNA.’ of ‘HUMBLE.’; de buitelende opsomming van tegenstrijdige gevoelens op ‘FEEL.’; naar zijn ritmiek op ‘ELEMENT’; naar zijn speelse duet met Rihanna op ‘LOYALTY.’; of naar zijn ziedende woede op ‘XXX’. 

Dat laatste is een nummer waarop de opvallende bijdrage van U2’s Bono zowaar wonderwel werkt. En we ook iets horen wat Kendricks woordenspel goed illustreert. In de laatste zin spreekt de rapper America uit als a mirra – een spiegel. Terwijl hij in dat nummer het hypocriete Amerika een spiegel voorhoudt en rapt over hoe het idee van Amerika de werkelijkheid vervormt.

Wat dat betreft is ‘DAMN.’ één groot spiegelpaleis. Niet alle nummers zijn hap-slik-weg-tracks, met veelal ingetogen, duistere producties van onder andere het jazzcollectief BADBADNOTGOOD, James Blake en MikeWillMadeIt. Het is niet makkelijk om uit dit hechte weefwerk alle bedoelingen van Lamar los te trekken. Maar daar is het Kendrick Lamar ook niet om te doen. Want als je de beste rapper van de wereld bent, mag je verwachten dat het publiek een beetje zijn best voor je doet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden