Kekke ’beleefbibliotheek’

Zaterdag opent Amsterdam zijn fonkelnieuwe Openbare Bibliotheek. Een ’beleefbibliotheek’ vol multimedia, waar boeken soms bijzaak lijken.

Je kunt er dineren met uitzicht over de stad. Er zijn exposities en theatervoorstellingen. Er is een multimedia-etage waar je, gezeten in hip meubilair, naar concertregistraties kunt kijken van de artiest van wie je zojuist een cd’tje hebt besteld. En zelfs als alle zeshonderd computers bezet zijn, kun je er nog met je laptop aanschuiven voor wifi-internet.

Kun je er eigenlijk nog wel gewoon een boek lenen? „Jawel”, glimt Hans van Velzen, directeur van de Openbare Bibliotheek Amsterdam, terwijl hij door zijn nieuwe gebouw loopt, dat langzaam verrijst tussen het gevloek en het getimmer van de werklieden. Maar, laat het iedereen duidelijk zijn, „de functie van een bibliotheek is het aanbieden van informatie. Dat kan door middel van boeken, maar ook op heel veel andere manieren.”

En dus heeft hij zijn bibliotheek omgetoverd tot een ’beleefbibliotheek’, waar multimedia het toverwoord is. En nee, dat is geen vlucht vooruit. „Het is een grote sprong voorwaarts.”

Toch vraagt de bezoeker zich af of het dan ook nodig is om zo’n groot gebouw neer te zetten. Met een vloeroppervlak van 28.000 m2 heeft Amsterdam in één klap de grootste openbare bibliotheek van Europa. Maar in het tijdperk van de multimedia is informatie toch gedigitaliseerd, en hoeft het geen ruimte meer in te nemen?

Ook interieurarchitect Ingrid Annokkee, die de multimedia-etage vormgaf, lijkt er zo over te denken. „Van mij hadden al die cd-hoesjes niet op deze etage gehoeven. Als mensen muziek willen huren, kunnen ze toch ook hun memorystick meenemen en het downloaden? Ik had het wel mooi gevonden, een strakke lege etage. Maar de bibliotheek wilde toch per se de cd’s zelf op de etage.”

Maar hier wordt dan toch de voormalige bibliothecaris in directeur Van Velzen wakker. „Boeken en cd’s zijn nog niet voorbij, hoor. Mensen vinden het prettig om te grasduinen.” En ook al waren ze wel voorbij, dan nog zou zijn bibliotheek nog niet overbodig zijn. „Mensen komen hier voor meer dan alleen informatie. Het is ook een plaats van samenkomst. Scholieren komen hier in groepjes studeren. Mensen kunnen hier met een lekker kopje koffie de krant of een tijdschrift komen lezen. Je blijft hier zo uren hangen.”

Daarnaast heeft de bibliotheek op iedere verdieping ’pleinen’ ingericht rond een bepaald thema, die specifieke doelgroepen moeten lokken. Zoals het NL-plein, voor mensen die Nederlands als tweede taal willen leren. „De boeken die daar staan, zijn daar helemaal op gericht. Het begint met Nijntje en eindigt met Harry Mulisch”, legt Annokkee uit. „En er is ook een leslokaal.”

Zo zijn er een gezondheidplein, een cultuurplein, een reizenplein, een muziekplein, en nog veel meer. Allemaal met een eigen collectie boeken en cd’s. „Op dat muziekplein staat ook een vleugel”, zegt Van Velzen. „Normaal kan dat natuurlijk niet, pianospel in de bibliotheek. Maar tussen de mensen die allemaal naar bladmuziek aan het zoeken zijn, is het juist passend.”

Ook in zijn muziekcollectie zoekt Van Velzen naar doelgroepen: „Top-40-muziek, dat vindt iedereen tegenwoordig zelf wel op internet. Maar een deelmarkt als wereldmuziek, daar zijn wij nog heel belangrijk voor.”

Dat de mensen zijn nieuwe gebouw weten te vinden, daar is Van Velzen niet ongerust over. Hij mikt op twee miljoen bezoekers per jaar. Een verdubbeling van wat hij tot nu jaarlijks binnenkreeg op de Prinsengracht.

Er gaapt dan ook een wereld van verschil tussen die twee gebouwen. De oude centrale bibliotheek was afgeleefd en benauwd. Op de nieuwe locatie op het Oosterdokseiland daarentegen lopen de medewerkers in strakke tenues van modeontwerper Aziz Bekkaoui, zijn de liften duizelingwekkend vormgegeven door letterkunstenaar Martijn Sandberg, en hangen er hippe doeken van ontwerpster Claudy Jongstra als wandbekleding bij de receptie.

Maar als je nu echt alleen maar komt voor dat ene boek? „Dan verandert er niet zo heel erg veel”, lacht Van Velzen. „Lenen en terugbezorgen gaat hetzelfde als vroeger. We wilden niet te veel vernieuwingen tegelijkertijd doorvoeren.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden