Keizerin van haar nazaten

Bep Schipper-Tigges 1920-2016

Van haar bijna 96 levensjaren was ze 42 jaar weduwe. Geen treurende vrouw, maar vol levenslust en humor voltooide ze de tocht die ze met haar jeugdliefde was begonnen. Haar grote gezin was met aanhang, kinderen en kleinkinderen uitgegroeid tot een hechte stam. Eens in de vijf jaar kwamen ze omstreeks haar verjaardag allemaal een weekeinde bij elkaar. Uiteindelijk waren ze met 66 mensen. Ze voelde zich dan keizerin, zei ze. De laatste keer, in november, was ze er niet meer bij. Maar ze kende nog alle namen en ze haakte en breide maar door voor iedereen.

Van jongsaf was Bep Tigges een druk gezin gewend. Ze was de tiende in een katholiek gezin met dertien kinderen die opgroeiden in de Haagse Spoorwijk. Haar vader was huisschilder, die later in zijn leven schilderijen ging maken. Een stilleven ruilde hij voor een drankje in het café. Later dacht Bep met plezier terug hoe haar vader zich voor dag en dauw gereedmaakte voor een lange werkdag: ladder over de lengte van zijn fiets, potten verf aan het stuur, gereedschap en broodtrommeltje in de fietstas. Als hij klaar was voor vertrek hoorde Bep hem steevast zeggen: 'Potdomme, nu moet ik nog kakken ook'.

Koekjeswinkel

Na de lagere school ging Bep werken. Eerst in een koekjeswinkel, later in een naai-atelier van drie broers die kleermaker waren. Toen ze 17 was, kwam haar moeder om het leven op een spooroverweg; ze was doof en had mogelijk de trein niet horen komen.

In datzelfde jaar ontmoette Bep een één jaar oudere jongeman, Wim Schipper, die zwaar verkikkerd op haar was. Hij werkte sinds zijn vijftiende bij de telefoontak van de PTT en volgde avondopleidingen om vooruit te komen. Hun verhouding ging aan en uit. Hij leek kansloos toen Bep in de bezettingsjaren weg moest uit Den Haag, net als alle anderen die niet per se nodig waren in de stad, omdat het daar te gevaarlijk was geworden.

Ze week uit naar haar zuster Anneke in het Limburgse Weert. Via haar kwam Bep in contact met een nieuwe religieuze beweging uit Frankrijk, de Tochtgenoten van Sint Frans, die inspiratie putte uit het leven van Franciscus van Assisi. Het sprak haar aan: vrede, verzoening en eenvoud, maar ook avontuur, plezier en gezelligheid.

Avondgebed

Toen ze na de bevrijding terugkeerde in Den Haag, wachtte haar aanbidder Wim op haar. Ze trouwden in mei 1946. Ze konden inwonen bij een ander paar, op Scheveningen. Verscheidene gezinnen in de Haagsestraat waren Tochtgenoten. Soms kwamen ze bijeen voor het avondgebed, waarna er niet meer werd gepraat totdat ze naar bed gingen.

Beps eerste kind, Willibrord, kwam in juni 1947, snel gevolgd door Veronica en Els. In verwachting van het vierde kind, Peter, verhuisden ze naar Moerwijk, naar een vierkamerwoning in de Pieter Langendijkstraat. Ook die werd krap na de geboorte van Mieke, Trees, José en Lucia. In een vijfkamerwoning even verderop kwam Jeroen ter wereld. Negen kinderen in elf jaar tijd, Bep was uitgeput.

Wim stuurde haar naar een rusthuis in Soest, waar ze in een maand of drie opknapte. Ondertussen regelde Wim alles thuis. Dat was hij gewend. Altijd wilde hij bewijzen dat hij haar waard was. Ook al had hij het druk als instrumentmaker en later inkoper bij de telefoondienst en 's avonds nog als postsorteerder, hij vond tijd voor het huishouden. De kinderen werden 's ochtends wakker als hij al met de stofzuiger door het huis ging.

Op zondag kookte hij als hij terugkwam van de voetbaltribune. Dan sloot hij zich op in de keuken met een drankje en wat nootjes, deed tijdens het koken al wat afwas, en als alles klaar was zette hij een ketel op het fornuis om de witte was uit te koken. Bep maakte de was dan af.

Ze mopperde alleen op hem als hij te veel boeken kocht, want ze bleven financieel krap zitten. Toch was iedereen welkom. Of ze met z'n elven aan tafel zaten of met achttien, dat maakte alleen de gehaktballen wat kleiner.

Aan gezinsvakanties deden ze niet. De kinderen mochten naar zomerkampen van de PTT. Bep en Wim gingen samen wel naar weekeinden van de Tochtgenoten. Pas toen ze 25 jaar getrouwd waren, gingen ze een paar dagen naar Parijs. Dat was een geschenk van de kinderen.

Drie jaar later stierf Wim aan darmkanker. Bep bleef achter met nog drie kinderen thuis. "Zorg goed voor ze, moedertje, dat kun je beter dan ik", had hij op 't laatst gezegd.

Acht Meibeweging

Bep moest leren zelfstandig te leven. Ze kon nog geen girootje uitschrijven. Bij de Tochtgenoten vond ze gelijkgestemden om mee te wandelen en te bidden. Ze werd kritischer over de katholieke kerk en ze steunde de Acht Meibeweging, die veranderingen bepleitte.

Ook ontdekte ze het theater. Ze nam een abonnement op de schouwburg en later werd ze vriend van het Appeltheater. Voor de tv hangen deed ze niet. Ze zocht tevoren programma's uit die ergens over gingen.

Toen haar dochter Trees, die tijdelijk in Californië woonde, zou bevallen in 1982, besloot Bep haar bij te staan. Ze bleef er drie maanden en keek haar ogen uit. Zelfs is ze een weekeinde naar Las Vegas gegaan om te gokken. "Het is dat er nog acht aan de andere kant van de oceaan zijn, anders bleef ik", zei ze.

Haar talrijke nageslacht gaf haar reden om fanatiek te breien en te haken. Babyvestjes, truien. mutsen, pannelappen en heel veel kussentjes, ze kreeg er nooit genoeg van.

Toen ze hoorde dat een oude school in de Scheveningse Heemraadstraat zou verbouwd tot twaalf woningen voor ouderen schreef ze zich daarvoor in. Ook al was ze nog maar 66, het project sprak haar aan omdat er een gemeenschappelijke ruimte zou komen om samen te eten en te ontspannen. Ook twee van haar zussen gingen er wonen.

Ze was er heel actief en zorgde ervoor dat nieuwe bewoners in de groep zouden passen. Na verloop van tijd werd de samenhang toch minder, de mensen waren liever op zichzelf. Dat deed haar verdriet, maar ze bleef er tot ze niet langer zelfstandig kon leven in 2012.

Een aanleunwoning aan de Seinpoststraat was haar laatste adres. Ze was tevreden over haar leven. Als iemand zei dat ze het zwaar had gehad met de opvoeding zoveel kinderen, zei ze luchtig: "Opvoeden? Dat deden ze mekaar".

Wel vond ze het jammer dat bijna al haar kinderen niet meer in de kerk kwamen. Maar, zei ze, "één keer zal ik jullie allemaal nog eens samen in de kerk krijgen".

Elisabeth Pieternella Schipper-Tigges werd geboren op 28 november 1920 in Den Haag. Daar stierf ze op 23 juli 2016.

Bep Schipper-Tigges, linksboven met haar man Wim.

Negen kinderen in elf jaar tijd, Bep was uitgeput. In een rusthuis in Soest knapte ze weer op.

Bij haar was iedereen welkom. Of ze met z'n elven aan tafel zaten of met achttien, dat maakte alleen de gehaktballen wat kleiner.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden