Keizer Akihito (82) gaat met pensioen - althans, op termijn

abdicatie | Volkomen onverwacht heeft de Japanse keizer zijn aftreden aangekondigd. Hij breekt daarmee met de traditie.

De tijd van 'vrede overal' loopt ten einde. Niet schrikken, de Derde Wereldoorlog is niet aanstaande, maar het einde van de regeerperiode van keizer Akihito van Japan wel.

Japan kent zijn eigen jaartelling, waarbij met elke nieuwe keizer een nieuw tijdperk begint. Bij zijn aantreden in 1989 doopte Akihito (nu 82) het huidige tijdperk Heisei, twee karakters die zoveel betekenen als 'vrede overal'. Japanners spreken dus niet van 2016, maar van het jaar Heisei 28.

Op gezag van paleisbronnen meldde de Japanse publieke omroep NHK gisteren dat Akihito in de komende jaren afstand wil doen van de troon. Een volslagen verrassing en bijna ongekende stap; keizers blijven gewoonlijk aan tot hun laatste snik. Een reden voor de abdicatieplannen werd niet genoemd, maar de 82-jarige Akihito kwakkelt de laatste jaren met zijn gezondheid.

Nu het einde van keizer Akihito's regeerperiode in zicht komt, sluit Japan ook de periode af waarin de last van de Tweede Wereldoorlog een terugkerend thema is. In naam van Hirohito, de vader van Akihito, voerde Japan in de jaren dertig en veertig een brute veroveringstocht door Azië. Toen het militaire tij keerde, werd Japan zelf in puin gelegd.

Het had weinig gescheeld of Hirohito had de vernedering van een proces als oorlogsmisdadiger ondergaan. De Amerikaanse bezetter hield hem uiteindelijk liever als symbool van de natie, ontdaan van zijn goddelijke status en politieke macht.

Hirohito was nog een echt mythische figuur. Akihito is al een stuk meer benaderbaar. Dat bleek bijvoorbeeld toen hij na de zeebeving en kernramp bij Fukushima het land moed insprak. Ook bezocht hij vaak het rampgebied om slachtoffers te steunen.

De altijd aanwezige, starre hofhouding waakt echter voor te veel spontaniteit. Japanners waren dan ook verbaasd om Akihito een praatje te zien maken met Leidse studenten, toen hij tijdens een staatsbezoek aan Nederland in 2000 over het Rapenburg wandelde. Hij sprak vaak over het medelijden dat hij voelde voor oorlogsslachtoffers, ook van hen die leden onder Japans geweld.

De laatste jaren lijkt Akihito vaker bezig met het naderende einde van zijn 'Heisei'-tijdperk. Drie jaar geleden kondigde het hof al aan dat Akihito en zijn vrouw na hun overlijden gecremeerd willen worden. Ook dat was iets waar niemand op rekende en een unicum in de keizerlijke stamboom.

Als Akihito afscheid neemt van de chrysantentroon, zal kroonprins Naruhito (56) het stokje overnemen. Zo blijft de ruim 2500 jaar ononderbroken keizerlijke bloedband ook na Akihito in stand, tot opluchting van conservatieve fans van het keizerlijk huis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden