Kazachstan arresteert activist die opkomt voor Kazachstanen in China

Activist Serikjan Bilash in februari, toen hij voor een gerechtsgebouw in Almaty met de pers sprak. Beeld Reuters

Kazachstan heeft mensenrechtenactivist Serikjan Bilash gearresteerd. Het lijkt erop dat de regering de grote buur China te vriend wil houden. 

Serikjan Bilash zet zich in voor de Kazachse minderheid in de Chinese regio Xinjiang en dat wordt niet gewaardeerd door zijn eigen overheid. Zondag werd hij opgepakt in Almaty en overgebracht naar de Kazachse hoofdstad Astana. De Kazachse autoriteiten doen geen mededelingen, maar hebben wel een video vrijgegeven waarin Bilash zegt dat hij wordt beschuldigd van het ‘aanzetten tot etnische haat’. Hij verzekert dat hij niet door Chinese agenten is aangehouden.

Met zijn organisatie Atajurt in Almaty vraagt Bilash al langere tijd aandacht voor het lot van de Kazachse minderheid in Xinjiang. Die wordt, net als de Oeigoeren in die regio, opgepakt en in kampen opgesloten door de Chinese overheid. Peking zegt te vrezen voor terrorisme onder de lokale, islamitische bevolking. Daarom worden de moslims in Xinjiang ‘heropgevoed’ in de kampen, waar volgens mensenrechtenorganisaties en een commissie van de Verenigde Naties ongeveer een miljoen mensen zitten.

Persoonlijke gegevens

Het kantoor van Atajurt is door agenten doorzocht en leeggehaald. Ooggetuigen hebben hen zien vertrekken met plastic zakken met daarin computers en de administratie van de organisatie. Daardoor heeft de Kazachse overheid nu ook toegang tot de persoonlijke gegevens van lokale activisten in Xinjiang en getuigenissen van slachtoffers van het Chinese beleid.

Leila Adilzhan, de vrouw van Bilash die hem zondag even telefonisch kon spreken, is geschokt door zijn arrestatie. “Ik ben bang dat ze hem aan China geven”, zegt ze tegen persbureau AP. Bilash is in China geboren, maar later genaturaliseerd tot Kazach. Hij spreekt de taal en daarnaast Chinees en Engels. De afgelopen jaren heeft hij zich ontwikkeld tot een belangrijke spreekbuis tegen het harde Chinese beleid in Xinjiang.

Zaterdag waarschuwde hij nog voor verdachte personen die probeerden te infiltreren in Atajurt, volgens hem Chinese agenten. “We zullen niet inbinden en doorgaan met ons werk”, aldus Bilash. 

Nieuwe Zijderoute

De Kazachse autoriteiten zetten Bilash al eerder onder druk. Vorige maand legde de rechter in Almaty hem een boete op, omdat hij een ‘ongeregistreerde organisatie’ zou leiden. Een advocate die voor Atajurt heeft gewerkt, Aiman Umarova, wil Bilash nu verdedigen. Zij ziet een verband tussen zijn activiteiten en de arrestatie. “Onze regering wil de relaties tussen Kazachstan en China niet verpesten.” 

Kazachstan is een belangrijke handelspartner van China en een spil in de plannen voor een Nieuwe Zijderoute, ook bekend als het Belt and Road Initiatief. Dat moet China met nieuwe wegen en spoorlijnen beter verbinden met de rest van Azië en ­Europa. China investeert grote bedragen in buurlanden als Kazachstan, die daardoor volgens experts meer onder invloed van Peking komen te staan.

Lees ook: 

Nieuwe Zijderoute zet het Kazachse platteland buitenspel

Op het platteland van het Kazachstan wordt letterlijk druk aan de weg getimmerd. De Nieuwe Zijderoute moet het land voorspoed brengen, maar niet iedereen profiteert.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden