Katholieken mogen God van rechter niet Allah noemen

Maleisische grondwet beschermt de islam. Katholiek blad gebruikte woord 'Allah' verkeerd.

KUALA LUMPUR - Tussen de oproepen voor een bezinningsweekend en foldertjes over de geschiedenis van de Saint Mary's kathedraal hangt in de hal van de Anglicaanse kerk middenin de Maleisische hoofdstad een reeks pamfletten. De Maleisische christenen zijn 'teleurgesteld', zo valt te lezen. Twee maanden geleden immers bepaalde het federaal gerechtshof dat katholiek weekblad The Herald God niet langer Allah mag noemen in de Maleisische editie van het blad, de officiële landstaal.

Dat heeft alles te maken met de bijzondere positie van de islam, de staatsgodsdienst van het Zuid-Oost- Aziatische land. Om iedereen duidelijk te maken dat staat en islam onlosmakelijk verbonden zijn, wappert pal naast de Anglicaanse kerk op het Onafhankelijkheidsplein een levensgrote Maleisische vlag, met daarop een prominente plaats voor de islamitische halve maan. Hoewel de grondwet geloofsvrijheid garandeert, stelt die ook dat de overheid als taak heeft de islam te beschermen.

Die bepaling lag ten grondslag aan de uitspraak van het gerechtshof, legt advocaat Mohammed Haniff uit. Hij was raadsman voor islamitische groepen die zich voegden in de zaak tussen de staat en het weekblad van de katholieke kerk. "The Herald gebruikte in het Maleisisch het woord Allah om naar de christelijke God te verwijzen. Terwijl die term in het Maleisisch uitsluitend gebruikt wordt om de islamitische God te benoemen." Welke term hadden de christenen dan moeten gebruiken? Haniff: "'Tuhan' ('Heer' -red.) is de gebruikelijke manier om in het Maleisisch de christelijke God te beschrijven".

Volgens Haniff was de zaak een juridisch een-twee-drietje. "Het gebruik van het woord Allah in het Maleisisch om naar de christelijke God te verwijzen is ondeugdelijk. Aangezien de staat de grondwettelijke plicht heeft de islam te beschermen moest zij daarom optreden tegen de publicatie."

De rechters waren het met Haniff eens. Na de uitspraak benadrukte de regering dat deze enkel betrekking heeft op dit weekblad, in de Bijbel en kerkdiensten mag het woord Allah nog steeds door christenen gebruikt worden.

Maleisische christenen voelen zich benadeeld en zij zijn niet de enigen die afwijzend naar de uitspraak kijken. Ook Wan Saiful Wan Jan, directeur van de denktank Ideas in Kuala Lumpur en zelf moslim, vindt het treurig dat deze kwestie tot een langdurige rechtszaak moest komen. Wat hem betreft zijn dit zaken die de samenleving beter zelf kan oplossen. Maatschappelijke spanningen lopen immers verder op door dit soort rechtszaken, stelt Wan Jan.

Wrijvingen tussen de verschillende groepen in Maleisië bestaan al sinds jaar en dag. "Na de onafhankelijkheid van de Britten in 1957 werd de Maleisische politiek langs etnische lijnen georganiseerd", legt Wan Jan uit. Daarmee werden verschillen tussen de Chinese, Indiase en Maleisische groepen aangezet. "Discriminatie is diepgeworteld in Maleisië."

De overwegend islamitische etnische Maleisiërs kenden zichzelf als autochtone bewoners van het land allerlei privileges toe. "Als een etnische Maleisiër land wil kopen krijgt hij korting, ze krijgen voorrang bij sommige universiteiten en ambtenarenbanen", vertelt Wan Jan. Ook in de politiek is deze groep dominant.

Die bevoordeelde positie van de overwegend islamitische etnische Maleisiërs wringt omdat bijvoorbeeld de Chinezen - vaak boeddhisten of christenen - economisch de touwtjes in handen hebben. De Chinese minderheidsgroep zou ongeveer zestig procent van de economie beheersen. Met het veel beter bekend staande Chinese onderwijs lijkt de voorsprong van de Chinezen alleen maar groter te worden.

"Ik zie steeds meer een extremistische etnisch-Maleisische agenda ontstaan, deze groepen zijn etno- religieus geïnspireerd. Zij achten zichzelf etnisch superieur op basis van de grondwet en religieus superieur op basis van de Koran. Op die manier hebben we nu een forse groep behoorlijke gekke mensen hier rondlopen", vertelt Wan Jan. Het zijn dit soort groepen die opriepen tot een verbod op het gebruik van het woord Allah.

Politici kunnen volgens Wan Jan de maatschappelijke spanningen niet terugdringen - partijen zijn etnisch georganiseerd en hebben belang bij verdeeldheid om vast te kunnen houden aan de macht.

"Helaas zit dit land in een negatieve spiraal", zegt Wan Jan. "We hebben al eerder bloedige rassenrellen gehad in 1969 met duizenden doden. En de huidige regering slaagt er niet in om het risico op herhaling daarvan te beperken."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden