Naschrift

Kate Millett was de stuwende kracht achter het moderne feminisme

Kate Millet verwachtte zelf niet veel van de uitgave van 'Sexual Politics'. Beeld flickr

Toen de eerste cheque van haar uitgever in haar New Yorkse brievenbus lag, gaf Kate Millett het hele bedrag in één keer uit. Voor 800 dollar kocht ze twee Perzische tapijten en een tweedehands auto. En dat, dacht de beeldhouwster die juist haar proefschrift als boek had uitgebracht, was dat.

Enkele maanden later, toen 'Sexual Politics' voor de zevende keer werd herdrukt, was ze 'schaamteloos, zinloos rijk'. Haar radicaalfeministische theorie over de geïnstitutionaliseerde mannelijke onderdrukking van de vrouw had een hele generatie seksegenoten geïnspireerd, de tweede feministische golf doen aanzwellen en haar tot woordvoerster van de vrouwenbeweging gemaakt. Heel 1970 bleef haar telefoon non-stop rinkelen. Ze toog van talkshows naar lezingen naar demonstraties naar bijeenkomsten. Ze figureerde in spotprenten en sierde de cover van Time als 'de Mao Zedong van de vrouwenemancipatie'.

En ze was diep ongelukkig. Ze wilde kunstenaar zijn, maar was opeens tot professioneel feministe gebombardeerd. Iedereen had bovendien nu een mening over haar, en haar biseksualiteit was in heel de Verenigde Staten voer voor discussie. Waarom was de met een Japanner getrouwde Millett niet gewoon hetero, waarom durfde ze niet lesbisch te zijn?

Armoede

Millett was nooit het ingetogen, welopgevoede meisje waar ouders in haar sociale klasse en tijd van droomden. Zij en haar twee zussen waren doodsbang voor hun vader, een ingenieur die in zijn dagelijkse dronken buien zijn gezin afranselde. Toen hij op haar veertiende uit beeld verdween, volgde de armoedeval. Dat verhardde haar.

Door haar dominante karakter, dat nog versterkt werd door haar vaak botte waarheidszin en koppigheid, had ze een complexe relatie met haar moeder en zussen. Haar radicale ideeën en onconventionele levenswandel vielen slecht in het streng katholieke gezin, net als haar al vroeg rap afkalvende religiositeit. Dat haar moeder en zussen haar in haar volwassen leven met enige regelmaat gedwongen lieten opnemen wegens manische depressies - een diagnose die volgens haarzelf niet op de werkelijkheid was gestoeld - maakten de betrekkingen er niet soepeler op. Door ingrijpen van de rechter kon ze een aantal keer de psychiatrische kliniek na enkele dagen zwaar gedrogeerd weer verlaten.

Voor Millett waren al haar ervaringen voer voor nieuwe boeken. Ze schreef over haar plotselinge beroemdheid, haar relatie met haar moeder, haar affaire met een oudere vrouw, haar perikelen in de geestelijke gezondheidszorg en haar seksualiteit. Daarnaast beet ze zich vast in de maatschappelijke kwesties die ze belangrijk vond: abortus, homorechten, mensenrechten, het afschaffen van martelingen, banen voor vrouwen, een gelijkwaardig loon, hervorming van het gevangeniswezen en de rechten van psychiatrisch patiënten. Met de Canadese fotografe en haar latere echtgenote Sophie Keir reisde ze in 1979 naar Iran om daar, kort na de revolutie, te betogen tegen de ayatollahs en voor vrouwenrechten. Ze werden opgepakt, gevangengezet en uiteindelijk gedeporteerd naar Parijs; de stad waarnaar ze elk jaar in september terugkeerden om hun beider verjaardagen te vieren.

"Ik schop nu eenmaal graag overal tegenaan", zei ze in een interview. "Het is een wereldbaan. Je wordt weliswaar niet betaald, maar saai is het nooit."

Katherine Murray Millett werd geboren op 14 september 1934 in St. Paul. Ze overleed op 6 september 2017 in Parijs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden