Kasparov voor derde keer onaantastbaar

Gary Kasparov wilde revanche en kreeg zijn eerherstel. Met negen punten uit dertien partijen bracht hij gisteren voor de derde keer in successie -een unicum- het topevenement in Wijk aan Zee op zijn naam. De boodschap aan de verse kampioenen was duidelijk: Vladimir Kramnik en Viswanathan Anand mogen dan pronken met hun wereldtitels, in het keiharde toernooischaak is de nummer één in rating nog altijd onaantastbaar.

Eric Hornstra

Kasparov oogde ontspannen na de slotronde. Met Micky Adams had hij een interessante serie zetten uitgewisseld, die het publiek vanaf het begin boeiden, maar in de studeerkamer al uitgebreid op hun merites waren getest. Nee, echte zorgen had hij niet gehad, legde de toernooiwinnaar uit. Na een fortuinlijke winst twee dagen eerder tegen Jan Timman kon hem eigenlijk niets meer gebeuren. ,,Ik had steeds de iets betere stelling. Het ging puur om het veiligstellen van de remise, omdat Van Wely nog roet in het eten kon gooien'', was de treffende uitleg. Kasparov had een vooruitziende blik gehad. De Nederlander bleef met de witte stukken goed overeind, maar was met zwart ronduit hulpeloos. De slotpartij vormde daarop geen uitzondering.

Hoezeer Kasparov ook respect afdwong met zijn derde zege, de echte dominantie ontbrak. Het niveau was minder dan gebruikelijk, te veel partijen werden ontsierd door gemiste kansen. De Rus schaamde zich er niet voor die neergaande spiraal aan te stippen. ,,In 1999, het jaar van mijn eerste deelname, had ik een eindscore van plus zeven. In de vorige editie was het plus zes en nu plus vijf. De partij tegen Kramnik heb ik op mijn kamer nog eens nageplozen. Tot mijn verbijstering merkte ik dat ik een direct winnende zet had gemist. Stel je dat eens voor: twee topspelers die dat tijdens de partij en ook in de analyse niet zien!''

Een verklaring voor de collectieve denkarmoede had Kasparov wel. ,,Iedereen speelde hier onder zijn kunnen. Ik kan dat niet losmaken van wat er in de schaakwereld gaande is. De druk was in dit toernooi enorm. Veel deelnemers kwamen na de recente zware evenementen te vermoeid aan de start. En een bezetting als deze heeft Wijk aan Zee met de nummers één tot en met negen van de wereld niet eerder gehad. Vergeleken met 1999 was er één opvallend verschil: de Nederlandse inbreng stelde amper iets voor.''

Anand profiteerde nog het meest van de incompetentie bij de Nederlanders. De Indiër -in eigen land uitgeroepen tot topsporter van de vorige eeuw- had na een schrale start amper kans op een topklassering, maar herstelde de schade met een fraaie drie uit drie in de slotpartijen. Hij hakte achtereenvolgens Piket, Timman en Van Wely in de pan. De laatste kon tenminste enige troost putten uit het feit dat hij voor het eerst de beste Nederlander in Wijk aan Zee was. De vijf punten waren echter onvoldoende om zijn hoge positie op de wereldranglijst (twaalfde) te behouden.

Voor Timman was het toernooiverloop veel dramatischer. Gedurende de eerste dagen bivakkeerde hij comfortabel in de subtop, maar na een pijnlijke nederlaag tegen Sjirov ging het bergafwaarts. De Amsterdammer wist in de laatste vier rondes zelfs geen halfje meer te bemachtigen. De tweevoudig winnaar van het toernooi beleefde met een laatste plaats de grootste afgang uit zijn carrière.

Kasparov schetste bij de afsluitende persconferentie een somber toekomstbeeld. Het Corus-toernooi is nog één jaar gegarandeerd, maar of hij er in 2002 bij zal zijn? ,,Dat weet ik niet. Nu het staalbedrijf er zo slecht voorstaat, wil ik eerst zien, of er volgend jaar opnieuw een behoorlijk deelnemersveld is.'' En Wijk aan Zee staat niet op zichzelf, aldus de Rus. ,,Het aantal toernooien daalt dramatisch. Sarajevo verdwijnt wellicht van de kalender en wat er met de wereldtitel gebeurt is ongewis. Kasparov: ,,Van de schaker Kasparov is men nog niet af. Maar mijn rol in de schaakpolitiek is voorlopig uitgespeeld. Ik heb vijftien jaar lang mijn energie gegeven. Sommigen vonden dat onjuist, ik was van mening dat het moest. Kramnik zal nu initiatieven moeten ontplooien. Het is zijn taak sponsors te werven en een nieuwe WK-cyclus op poten te zetten. Het gekke is: hij doet al maanden helemaal niets. Dat snap ik niet. Denkt hij soms dat alles automatisch voor hem geregeld wordt? Kramnik kan niet te lang wachten, anders verliest hij zijn geloofwaardigheid. Hij is kampioen ja, maar hij heeft niet de hoogste rating en wint geen toernooien.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden