Karel Appel (85) overleden

AMSTERDAM (ANP) - Karel Appel is woensdagavond op 85-jarige leeftijd overleden. Dat heeft Rudi Fuchs donderdag gezegd. De kunstenaar overleed in de Zwitserse stad Zürich, waar hij woonde.

Kapperszoon Karel Christiaan Appel, geboren op 25 april 1921 in de Amsterdamse Dapperbuurt, werd vlak voor de oorlog het huis uitgestuurd omdat hij wilde gaan schilderen. Een te louche bestaan vond zijn omgeving.

,,Toen ben ik op straat gaan leven als een clochard. Want als schilder ben je gedoemd als een zwerver te leven in Nederland'', knorde hij nog toen roem en rijkdom allang zijn deel waren en hij al sinds jaren in New York verbleef. In 1997 schatte het blad Quote zijn vermogen op 65 miljoen gulden.

Appel meldde zich in 1940 aan op de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten, waar hij Constant en Corneille ontmoette. Dat leidde tot de oprichting in 1948 van de Nederlandse Experimentele Groep. Appel zou ook medeoprichter worden van het grensverleggende gezelschap CoBrA (Copenhagen, Brussel, Antwerpen). Andere leden van Cobra waren Constant, Asger Jorn en Lucebert.

Na de oorlog vertrok Appel naar Parijs: ,,In Nederland was ik toen een verschoppeling. Niet alleen moesten ze niets hebben van vernieuwingen in de kunst, maar überhaupt niet van schilderkunst, van artiesten''.

Hij overdreef. Directeur Willem Sandberg van het Stedelijk Museum in Amsterdam organiseerde in 1949 een actuele kunstexpositie van blijvende betekenis en de gemeente Amsterdam gaf hem hetzelfde jaar een grote opdracht voor de bedrijfskantine. Zijn schildering, Vragende Kinderen, werd naar aanleiding van negatieve reacties bedekt en werd pas tien jaar later weer te voorschijn gehaald.

Appel schilderde en beeldhouwde tegen de verdrukking in en begon te experimenteren met collages van gevonden voorwerpen. Hij ontwikkelde vanuit het zogenoemde primivistisch expressionisme van CoBrA een vorm van 'action painting' met figuratieve elementen. Zijn bekendheid groeide tot ver over de landsgrenzen.

In de loop van jaren zestig veranderde het karakter van zijn werk: hij schilderde volledig abstract of juist uitgesproken figuratief. De kleuren werden fel, dun en gelijkmatig in vlakken opgebracht. Behalve schilderijen, gouaches en litho's maakte Appel in die jaren enorme, felgekleurde beelden en reliëfs van hout, aluminium en polyester die mensen of dieren voorstelden.

Zijn werkdrift is goed te zien in de film die cineast Jan Vrijman in 1961 van hem maakte. Hierin werd Appel getoond in woest gevecht met de materie. ,,De rauwe schilderslik daar gaat het om.'' Beroemder werd de uitspraak ,,Ik rotzooi maar wat an''. Appel bleef tot ver na zijn tachtigste actief.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden