Kardinaal Cassidy lacht in Hongkong hartelijk mee

HONGKONG - Met een feestelijke kerkdienst heeft de Lutherse wereldfederatie zondag in Hongkong haar 50-jarig bestaan gevierd. Vijftig jaar na haar eerste Assemblee in Lund verenigt de federatie 57 miljoen Lutheranen van de ruim 60 miljoen die er zijn. Bisschop Hirschler van Hannover zei in zijn preek dat er geen reden is “om naar onszelf of naar Luther te wijzen”, maar wel om “naar Christus te wijzen en zo de eenheid van christenen te dienen.”

NOORTJE VAN OOSTVEEN

Die eenheid is nog ver weg. Maar 480 jaar nadat Maarten Luther zijn stellingen aan de kerk van Wittenberg sloeg, is er een kentering in de relatie tussen lutheranen en rooms-katholieken. Op deze negende Assemblee sprak kardinaal Edward Cassidy, die bij het Vaticaan belast is met de bevordering van de christelijke eenheid, zelfs van een “oecumenische ontwikkeling van enorme omvang.”

Sinds de verhouding van de rooms-katholieke kerk en de volgelingen van Luther in de zestiende eeuw op het concilie van Trente met de verketting van de lutheranen haar dieptepunt bereikte, is die niet zo goed geweest als nu. De twee zijn het namelijk bijna eens over de kwestie van de “rechtvaardiging door het geloof.” Daar ging het om toen Luther in opstand kwam tegen de roomse praktijk dat een mens de hemel kan verdienen met goede werken, in plaats van door de genade van God. Lutheranen en rooms-katholieken zijn elkaar nu dicht genaderd met een formulering over dit leerstuk waarin zoals Cassidy zegt “Jezus als middelaar tussen God en mensen centraal staat.” Volgend jaar moeten de reacties van de Lutherse kerken en van het Vaticaan op dit document binnen zijn.

Cassidy sprak optimistische taal, maar hij maande toch vooral tot geduld omdat er ook nog veel is wat lutheranen en rooms-katholieken scheidt. Daarbij gaat het om gevoelige kwesties als de positie van de paus, de vrouw in het ambt en de opvattingen over de eucharistie. Lutherse afgevaardigden wijzen erop dat Cassidy wel erg voorzichtig is. Hij is echter ook praktisch, bijvoorbeeld in zijn voorstel om op plaatselijk niveau rooms-katholieken en lutheranen samen te brengen in cursussen rond specifieke thema's. Zo zal er ook in de kerkelijke gemeente meer begrip voor elkaar kunnen ontstaan.

Op hoog niveau zijn de persoonlijke verhoudingen al langere tijd hartelijk. Dat Cassidy een groet van de paus aan alle conferentiegangers overbrengt, hoort tot de rituelen van dit soort bijeenkomsten. Maar dat hij op een diner van de plaatselijke kerken in Hongkong uitbundig lacht om een grapje van de Lutherse voorzitter ds Brakemeier (“Eén ding weten we zeker: de discipelen aten niet met stokjes...”) en samen met hem om het hardst klapt voor de liedjes en sketches waarmee de gastheren zich presenteren, zegt iets over de sfeer.

Gistermiddag koos de LWF de Duitse bisschop Christian Krause (57) tot voorzitter. Hij volgt de Braziliaan Brakemeier op. Krause is bisschop in Braunschweig en hij was negen jaar algemeen-secretaris van de Duitse kerkendag. De plaats van samenkomst geeft een bijzondere lading aan de negende Assemblee. De christelijke kerken in Hongkong worden in de nieuwe politieke situatie verscheurd door vreugde dat ze van de Britten af zijn en vrees voor hun positie. Hongkong telt ongeveer een half miljoen christenen die allemaal behoren tot de gegoede middenklasse. De kerken hebben samen bijna de helft van alle ziekenhuizen, scholen en het sociale werk in handen. Om dat werk te kunnen blijven doen zijn ze financieel afhankelijk van de regering en het zakenleven. Critici merken op dat de kerk wel veel “goed doet”, maar niet werkt aan de structurele verbetering van de positie van de armen die tien procent van de bevolking uitmaken. Het is de vraag of de kerken de godsdienstvrijheid die zij genieten ook zullen gebruiken voor het aan de orde stellen van sociale vragen. Net als de andere inwoners van Hongkong zijn kerkleden vaak vluchtelingen uit China, mensen die weten dat het heel wat veiliger is om je mond te houden dan om je stem te verheffen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden