Kansen Lubbers verkeken Nederland alleen in steun voor kandidatuur Europese Commissie

KORFOE - De kansen van Lubbers op het voorzitterschap van de Europese Commissie lijken verkeken. Vannacht werd de kandidatuur van de premier alleen nog gesteund door Nederland. Zijn Belgische rivaal Dehaene kreeg de steun van tien lidstaten.

De Europese top op Korfoe zat tijdens de nachtelijke uren nog over de kwestie gebogen. Over de opvolging van Jacques Delors moet echter bij consensus worden besloten. En die was er gisteravond nog niet. Een eerste geheime stemming leverde de stand 8-3 op in het voordeel van Dehaene. De twaalfde stem ging naar de Brit sir Leon Brittan en kwam van zijn eigen land. Lubbbers zou toen de steun hebben van Nederland, Spanje en wellicht Portugal. Bij een tweede stemming later in de nacht kwam Nederland zelfs geheel alleen te staan. Het beraad over de kwestie wordt vandaag voortgezet. Vannacht werd op Korfoe verwacht dat Lubbers zijn kandidatuur zou intrekken.

De Belgische premier, Jean-Luc Dehaene, had van meet af aan de beste kansen. Hij straalde dat op Korfoe gisteren ook uit. Dehaene liep ontspannen rond op het Griekse eiland. Zo niet Lubbers, die alleen werd gezien toen hij verwoed inpraatte op Gonzalez. Lubbers rekende ooit op de steun van de Spaanse premier, maar was er gisteren allerminst zeker van. De Nederlandse premier zou via diplomatieke kanalen een steunbetuiging hebben ontvangen van Italië. Maar andere dan Nederlandse bronnen waren er voor dat verhaal niet te vinden.

Lubbers hoopte dat Groot-Brittannië, Spanje en Italië zouden voorkomen dat de kandidaat van Frankrijk en Duitsland, Dehaene, de nieuwe voorzitter wordt van het 'dagelijks bestuur' van de EU. De Nederlander heeft campagne gevoerd tegen de as Parijs-Bonn, nadat Kohl en Mitterrand hun oog lieten vallen op de Belg, en de indruk ontstond dat de opvolging was geregeld.

In Duitsland groeide de afgelopen dagen de kritiek op de hardnekkigheid waarmee Lubbers voor zichzelf opkwam. De krant Die Welt, die aanleunt tegen Kohl's CDU, meldde uit regeringskringen in Bonn dat Lubbers campagne voert voor de hoogste post bij de Navo, mocht de baan van Delors aan zijn neus voorbijgaan. De krant sprak er schande van, omdat de Navo-secretaris-generaal, Manfred Wörner, weliswaar ernstig ziek is, maar niet wil aftreden. Medewerkers van Lubbers spraken op hun beurt schande over de geluiden in Bonn. Het toont aan dat de vrees in Den Haag voor een verslechterde verstandhouding tussen de buurlanden gegrond is.

In een opgepoetst kasteel zetten negen regeringsleiders en het Franse staatshoofd zich gisteravond laat aan het diner om de opvolging te bespreken. Dehaene en Lubbers moesten buiten blijven. Hun plaats werd ingenomen door de vice-premiers Willy Claes en Wim Kok.

Het was onduidelijk hoe de Griekse premier Papandreou de kwestie ter tafel zou brengen. Een procedure is er niet voor beslissingen als deze. Papandreou liet eerder al weten geen voordracht te doen. Nederland heeft de Grieken voorgesteld de kandidaten te bespreken in volgorde van aanmelding. Eerst Europese Commissaris Sir Leon Brittan, die zich al maanden geleden kandidaat stelde, dan Lubbers, die dat in mei deed, en tot slot Dehaene.

Dat werd in Nederlandse regeringskringen gezien als de enige manier om Lubbers kans van slagen te geven. Brittan werd kansloos geacht tegenover twee premiers. En het scenario zou Kok de kans geven Lubbers als logische opvolger van Delors te presenteren. Nederland heeft nog nooit de voorzitter van het dagelijks bestuur van de Europese Unie geleverd, en Nederland heeft een kandidaat van groot kaliber. Daarmee zou de hele kwestie zijn teruggebracht tot de vraag: wie durft er 'nee' te zeggen tegen Lubbers? Nederland kreeg van de Grieken echter geen toezegging over het scenario voor het tafelgesprek.

Wel was duidelijk dat de Griekse premier een beslissing wil op Korfoe, omdat anders 'zijn' Europese top mislukt zou zijn. Duitsland, per 1 juli EU-voorzitter, liet weten binnen enkele weken een extra topbijeenkomst te organiseren, mocht de kwestie op Korfoe niet tot een goed eind gebracht kunnen worden.

- Meer nieuws op pagina 5

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden