Kanselier Kurz is weggestuurd, maar ze zijn nog niet van hem af in Oostenrijk

Een dag nadat zijn conservatieve partij ÖVP bij de Europese verkiezingen een klinkende overwinning had geboekt, nam het Oostenrijkse parlement gisteren een motie aan tegen kanselier Sebastian Kurz en zijn regering. Kurz is daarmee de kortst regerende Oostenrijkse kanselier sinds de Tweede Wereldoorlog. 

Bovendien is het voor het eerst sinds de oorlog dat een motie tegen een hele regering is ingediend én dat het parlement de motie van wantrouwen aanvaardde.

De motie was ingediend door de sociaal-democratische oppositiepartij SPÖ, maar haalde het dankzij de steun van de voormalige oppositiepartner van Kurz, de rechts-populistische FPÖ. Die trad vorige week uit de regering als gevolg van ‘Ibiza-gate’: de ­publicatie van een video waarop te zien was hoe FPÖ-leider en vice-kanselier Heinz-Christian Strache bereid was Russisch financiële steun te ­accepteren om zijn partij aan een verkiezingsoverwinning te helpen.

Nadat Strache vorige week al zijn politieke functies neer had gelegd, had Kurz de coalitie willen voortzetten, op voorwaarde dat ook de FPÖ-minister van binnenlandse zaken Herbert Kickl af zou treden. Diens ­ministerie was verwikkeld in kwesties die mogelijk tot strafrechtelijk onderzoek leiden. Alle FPÖ-ministers stapten toen samen met Kickl op.

Motie

Opvallend is dat de FPÖ een motie steunde die door de sociaal-democraten was ingediend omdat Kurz de ­coalitie had willen voortzetten. Ook de problemen bij het ministerie van Kickl speelden een rol. Daarnaast verwijten de sociaal-democraten Kurz ­autoritair optreden.

Zo werd de arbeidswet aangepast zonder het gebruikelijke overleg met de sociale partners en heeft hij tijdens de politieke crisis afgelopen anderhalve week geen overleg met oppositiepartijen gevoerd. De vakministers die hij in plaats van de afgetreden FPÖ-ers had benoemd, waren volgens de SPÖ in feite ÖVP-vertegenwoordigers.

Kurz, die er al op rekende dat de motie het zou halen, hoorde het met onbewogen gezicht aan. In een persconferentie gisteravond te midden van zijn aanhang toonde hij zich als strijdvaardig. Het is een democratische beslissing en voor woede, haat en verdriet is geen plek, meende hij. Maar hij waarschuwde degenen die hem kwijt wilden ook dat ze nog niet van hem af zijn. Komende tijd gaat hij zich concentreren op de campagne voor de vervroegde verkiezingen.

Strache

Gisteren bleek dat Strache, die bij de EU-verkiezingen als lijstduwer op de FPÖ-lijst stond, zoveel voorkeurstemmen van trouwe aanhangers heeft ­gekregen, dat hij een zetel in het Europese parlement kan opeisen. Het is onduidelijk of hij dat wil, nu de nieuwe FPÖ-leiders hem als een baksteen hebben laten vallen. Kickl deed Strache gisteren in het parlement af als ‘een acteur’.

Inmiddels is duidelijk dat de video die de FPÖ-leider ten val bracht, in 2017 in opdracht van een Oostenrijkse advocaat is geproduceerd. Of die ­namens iemand anders handelde, blijft onzeker. Wel is bekend dat hij heeft geprobeerd het materiaal te verkopen aan de SPÖ en aan wegenbouwer Strabach, waarvan de toenmalige directeur geen FPÖ-vriend was. Geen van hen toonde ­belangstelling.

Lees ook:

Oostenrijk vervroegd naar de stembus na schandaal

De Oostenrijkse coalitie valt over een filmpje. FPÖ-leider Strache verkocht zich daarin aan een Russische zakendame.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden